Kişilik & Nörobilim
Kişilik bozuklukları, nöropsikoloji, borderline, narsisizm ve asperger sendromu hakkında derinlemesine yazılar.
44 yazı
Narsist'i Nasıl Tanırsın? Narsizmi Anlamak ve Değişim Mümkün mü
Narsist kişilik özelliklerini nasıl tanırsın? Narsizm tedavi edilebilir mi? Güvenilir bilgiler, refleksiyon yolu ve terapötik umutla dolu bir rehber
Borderline Birini Sevmek: Gerçek Döngüler, Bilimsel Beceriler ve Güvenli İlişki İçin Yol Haritası
Borderline birini sevmek nasıl bir deneyim? Döngüler, tetikleyiciler, DBT becerileri, sınırlar ve kriz planı
Bipolar Bozukluk: Belirtiler, Türler, Tedavi Seçenekleri ve Yaşamı Düzenleme Rehberi
Bipolar bozukluk, duygudurumun olağan dalgalanmalarının ötesinde; manik/hipomanik yükselmeler ile depresif düşüşlerin dönemsel olarak seyrettiği bir ruh…
Asperger Sendromu (Otizm Spektrum Bozukluğu) Nedir?
Asperger sendromu terimi, güncel tanı sınıflandırmalarında Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) şemsiyesi altında yer alır. CDC ve WHO gibi kurumlar, sosyal…
Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri ve İlişkilere Etkisi
Narsistik kişilik bozukluğu (NKB) nedir? Belirtileri, empati eksikliği ve ilişkilere etkisi hakkında uzman rehberi.
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
Borderline kişilik bozukluğu (BKB) nedir? Belirtileri, terk edilme korkusu, duygusal yoğunluk ve DBT ile tedavisi hakkında rehber.
Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? DBT ile Tedavi Mümkün mü?
BKB, yoğun duygusal dalgalanmalar, ilişkilerde istikrarsızlık ve kimlik kargaşasıyla karakterizedir. DBT bu belirtileri hedef alan en etkili tedavi yöntemlerinden biridir.
Alzheimer Belirtileri Nelerdir? Normal Unutkanlık ile Alzheimer Arasındaki Fark
Alzheimer belirtileri nelerdir? Normal unutkanlık ile Alzheimer hastalığı arasındaki farkları, erken uyarı işaretlerini ve ne zaman uzmana başvurmanız gerektiğini öğrenin.
Tripofobi Nedir? Küçük Deliklerden Duyulan Korkunun Psikolojisi
Tripofobi; küçük delikler, çukurlar veya küme oluşturan yüzeylere karşı yoğun rahatsızlık ya da korku duymaktır. Oldukça yaygın olan bu tepkinin psikolojisi ve üstesinden gelme yolları hakkında kapsamlı bir rehber.
Beden Dismorfik Bozukluğu: Aynada Gördüğünüz Gerçek mi?
Beden dismorfik bozukluğu, kişinin görünüşündeki algılanan kusurlarla aşırı meşgul olması durumudur. Tedavi ile yaşam kalitesi önemli ölçüde artar.
Misofoni Nedir? Ses Hassasiyetinin Psikolojisi
Misofoni, belirli seslere karşı yoğun öfke, kaygı veya iğrenme tepkisi veren bir ses hassasiyeti durumudur. Tedavi ile yönetilebilir.
Dissosiyasyon Nedir? Gerçeklikten Kopma Hissi
Dissosiyasyon, gerçeklikten kopma, kendine yabancılaşma veya dünyayı bulanık algılama deneyimidir. Genellikle travmayla bağlantılıdır.
Antisosyal Kişilik Bozukluğu: Belirtiler, Nedenler ve Gerçekler
Antisosyal kişilik bozukluğu, filmlerden tanıdığımız "deli katil" klişesiyle hiç örtüşmez. Gerçekler çok daha nüanslıdır.
Bilişsel Çarpıtmalar: Düşüncelerimiz Bizi Nasıl Aldatır?
Düşüncelerimiz her zaman gerçeği yansıtmaz. Bilişsel çarpıtmalar, zihnimizin gerçeği sistematik biçimde bozduğu anlardır.
Savunma Mekanizmaları: Zihnimiz Kendini Nasıl Korur?
Zihnimiz acı veren gerçeklerden korunmak için otomatik kalkanlar geliştirir. Bu mekanizmaları tanımak, kendimizi daha iyi anlamamızı sağlar.
Alexithymia: Duygularınızı Tanımlamakta Güçlük mü Çekiyorsunuz?
"Ne hissettığini bilmiyorum" demek herkes için geçerli değildir. Alexithymia, duyguları tanımlamayı ve ifade etmeyi zorlaştıran ve nüfusun yaklaşık %10'unu etkileyen bir özelliktir.
Duygusal Olgunluk: Yaş ve Olgunluk Neden Birlikte Gelmez?
Otuz beş yaşında olmak, otuz beş yaşında hissetmek anlamına gelmez. Duygusal olgunluk yaşla kendiliğinden gelmez; çoğu zaman bilinçli bir çaba ve zaman zaman da profesyonel destek gerektirir.
Nörodiverjanlik: Farklı Beyin, Farklı Dünya
DEHB, otizm, disleksi... Bunlar birer eksiklik mi yoksa farklı bir beyin organizasyonu mu? Nörodiverjanlik kavramı bu soruya köklü bir yanıt getiriyor.
Projeksiyon: Kendi Duygularımızı Başkasında Görmek
"Beni sevmiyor" diyorsunuz; ya aslında onu siz mi sevmiyorsunuz? Projeksiyon, kabul edemediğimiz duyguları başkasına yüklemenin en yaygın yollarından biridir.
Şizoid Kişilik Bozukluğu: İçe Kapanıklıktan Farkı Nedir?
Şizoid kişilik bozukluğu, sosyal izolasyonu gönüllü olarak tercih eden ve derin bir iç dünyaya sahip kişilerde görülür. Introvertlikten farkını anlamak önemlidir.
Paranoid Kişilik Bozukluğu: Güvensizlik Bir Yaşam Biçimine Dönüştüğünde
Paranoid kişilik bozukluğunda güvensizlik ve şüphecilik geçici bir durum değil, kişinin dünyayla ilişkisinin temel biçimidir.
Psikolojik Gölge: Jung'un Karanlık Taraf Kavramı
Carl Jung'a göre hepimizin bir gölgesi vardır: Bilinçdışımıza ittiğimiz, kabul etmekte zorlandığımız parçalarımız. Bu parçaları tanımak dönüştürür.
Duygusal Yetişkinlik: Yaş Her Zaman Olgunluğu Getirmiyor
Biyolojik olarak büyümek, duygusal olarak olgunlaşmak anlamına gelmez. Duygusal yetişkinlik öğrenilmesi gereken bir beceri setidir.
Histriyonik Kişilik Bozukluğu: İlgi Odağı Olmak Neden Bu Kadar Önemlidir?
Histriyonik kişilik bozukluğunda ilgi odağı olma ihtiyacı, yüzeysel bir kibir değil; derin bir değersizlik korkusunun dışavurumudur.
Bağımlı Kişilik Bozukluğu: Yapamam Diyemeyenler
Bağımlı kişilik bozukluğunda başkalarına bağımlı olma ihtiyacı, sevgi değil korku tarafından yönlendirilir. Bu farkı görmek toparlanmanin ilk adımıdır.
Yetişkin DEHB'nin İş Hayatına Etkileri: Stratejiler ve Destek
Yetişkinlikte DEHB, iş hayatında görünmez bir yük gibi hissedilebilir. Ancak doğru stratejiler ve destekle bu yükü hafifletmek son derece mümkündür.
Kaçıngan Kişilik Bozukluğu: Utangaçlıktan Farkı Nedir?
Utangaçlık bir kişilik özelliği olabilir; ama kaçıngan kişilik bozukluğu çok daha derin ve hayatı kısıtlayan bir tablo sunar. İkisi arasındaki fark kritiktir.
Duygu Körlüğü: Hissettiğinizi Bilmiyorsanız Ne Olur?
Bazen ne hissettiğinizi bilmemek ya da hiçbir şey hissedememek, aşırı duygu yaşamaktan daha endişe verici bir belirti olabilir.
Neden Sürekli Özür Diliyorum? Fawn Tepkisinin Psikolojisi
Var olduğunuz için özür diler gibi hissediyorsanız, bu yalnızca kibarlık değil; derin bir psikolojik kalıbın işareti olabilir.
Beyin Plastisitesi: Terapi Beyni Gerçekten Değiştiriyor mu?
Terapi sadece düşünceleri değiştirmez; araştırmalar terapinin beyin yapısını ve işlevini gerçek anlamda dönüştürebildiğini ortaya koyuyor.
Öz-Sabotaj Döngüsünden Çıkış: Kendinizi Neden Engelliyorsunuz?
Tam başarıya yaklaşırken geri adım atıyorsanız, bu rastlantı değildir. Öz-sabotaj bilinçdışı bir koruma mekanizması olabilir.
Kişilik Bozuklukları: Türleri ve Tedavi Yaklaşımları
Kişilik bozuklukları, uzun süreli, esnek olmayan düşünce, duygu ve davranış örüntülerini kapsar. Bu yazıda temel kişilik bozukluğu türlerini ve güncel tedavi yaklaşımlarını ele aldık.
Beden Dismorfik Bozukluk (BDB): DSM-5-TR Tanı ve Tedavi
Beden dismorfik bozukluk, kişinin görünümündeki algılanan kusurlarla aşırı meşgul olmasıdır. DSM-5-TR kriterleri, OKB ile akrabalığı ve BDT temelli tedavi yaklaşımını klinik perspektifle ele alıyoruz.
Sosyal Anksiyete Bozukluğu vs Çekingen Kişilik: Klinik Ayrım
Sosyal anksiyete bozukluğu ile çekingen kişilik bozukluğu klinikte sıklıkla iç içe görülür ancak tedavi planını değiştiren önemli farkları vardır. DSM-5-TR çerçevesinde inceliyoruz.
PTSD ve Karmaşık PTSD (C-PTSD): ICD-11'in Getirdiği Ayrım
ICD-11 ile resmileşen karmaşık PTSD tanısı, uzun süreli ve tekrarlayan travma yaşamış bireylerin klinik tablosunu daha iyi anlatır. Klasik PTSD ile farkları, tedavi yaklaşımlarını ele alıyoruz.
Bipolar I, II ve Siklotimi: Üç Tanı Arasındaki Klinik Fark
Bipolar I, Bipolar II ve siklotimik bozukluk klinik olarak farklı ağırlıklarda tablolardır. DSM-5-TR çerçevesinde tanı kriterlerini, tedavi yaklaşımlarını ve psikoterapinin rolünü inceliyoruz.
Yetişkinde DEHB: Geç Tanının Neden Önemi Bu Kadar Büyük
Yetişkin DEHB klinikte sıklıkla geç tanı alır; özellikle kadınlarda atlanma oranı yüksektir. DSM-5-TR kriterleri, tedavi seçenekleri ve psikolojik destek yaklaşımlarını ele alıyoruz.
Yetişkin Otizm Spektrumu: Geç Tanı ve Klinik Önemi
Yetişkin otizm spektrum bozukluğu sıklıkla yıllar sonra tanı alır. Maskeleme, kadın profilleri, klinik kriterler ve terapi uyarlamalarını DSM-5-TR çerçevesinde inceliyoruz.
OKB Alttipleri: Saf O, Kontaminasyon, Simetri, Dini OKB
OKB tek bir tablo değil, alttiplerden oluşan bir spektrumdur. Kontaminasyon, simetri, Pure O, dini ve zarar verme alttiplerini ve ERP'nin nasıl uyarlandığını inceliyoruz.
Sınır Kişilik Bozukluğu (BPD): Stigmanın Ötesinde Klinik Gerçek
Sınır kişilik bozukluğu uzun yıllar stigmatize edildi. DSM-5-TR kriterleri, DBT ve şema terapisi kanıtları, toparlanma oranları üzerinden tabloyu yeniden değerlendiriyoruz.
YSQ-S3: Genç Şema Anketi ve Klinik Kullanımı
YSQ-S3, Jeffrey Young'ın şema modelinin klinik temeline yerleşmiş 90 maddelik bir öz-bildirim aracıdır. 18 erken uyumsuz şemayı tarar, ancak tanı koymaz. Bu yazıda anketin yapısını, sınırlamalarını ve şema terapi sürecindeki rolünü Mete Psikoloji perspektifinden anlatıyoruz.
RAADS-R: Yetişkin Otizm Tarama Testi
RAADS-R (Ritvo Autism Asperger Diagnostic Scale-Revised), yetişkinlerde otizm spektrum belirtilerini tarayan 80 maddelik bir öz-bildirim aracıdır. 65 puan kesme noktasıdır; ancak tek başına tanı koymaz. İşte klinik kullanım rehberi.
MMPI-2-RF: Kişilik Envanterinin Klinik Kullanımı
MMPI-2-RF (Minnesota Multiphasic Personality Inventory-2 Restructured Form), 338 maddelik bir kişilik ve psikopatoloji envanteridir. Yalnızca eğitimli klinisyenler tarafından yorumlanır; otomatik puanlama klinik karar üretmez.
Şema Terapide 'Talepkar Ebeveyn' Modu: Klinikte Çalışırken
Şema terapide Talepkar Ebeveyn Modu, danışanın iç sesinde yaşayan ve sürekli daha iyisini, daha fazlasını talep eden eleştirel figürdür. Mod çalışmasında bu sesi tanımak kolay görünse de seansta ele alırken klinik pratik birkaç inceliği gerektiriyor.
Profesyonel destek mi arıyorsunuz?
BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da veya online görüşebilirsiniz.