İç İçe Geçme / Gelişmemiş Benlik
Kendi sınırım belirsiz
İç İçe Geçme şeması, geç ergenlik dönemine kadar çocuğun bireyselleşmesini sistematik olarak engelleyen ailelerde sıkça görülür.
Bu şema neyi anlatır?
İç İçe Geçme şeması, kişinin kendi ayrı bir birey olarak sınırlarını, isteklerini, kimliğini ayrı bir varlık olarak deneyimleyememesidir. Genelde anne/baba ya da partnerle 'iç içe' yaşanan ilişkide kendi benliği belirsizleşir. Yetişkinlikte kendi başına karar veremeyiş, yakının duygularını kendi duygusu sanmak, ayrılma ya da bireyselleşme adımlarında suçluluk biçiminde görünür.
İçten gelen tipik ses
Bu şemayı taşıyan kişinin günlük yaşamında zihninde sıkça duyduğu cümleler:
"Annem mutsuz, ben de mutsuzum."
"Kendi başıma ne istediğimi bilmiyorum."
"Onsuz yaşamak imkansız."
"Ayrı bir hayatım olmamalı."
"Onun mutluluğu benim görevim."
Günlük yaşamda tetikleyiciler
Bu şema tipik olarak şu durumlarda devreye girer:
Aileden uzakta tatil/yaşam
Eş/anne ile farklı bir karar
Yalnız bir aktivite
Bireysel başarı (terfi gibi)
Aile-dışı yakın arkadaşlık
Yurt dışına çıkma fikri
Çocukluk kökenleri
Aşırı 'kaynaşmış' aile yapısı; çocuğun bireyselleşme adımlarının suçlulukla karşılanması; 'biz ailecek aynı düşünürüz' söylemi; ebeveynin çocuğunu duygusal partner olarak kullanması.
3 başa çıkma modu
Şema tetiklendiğinde kişi tipik olarak şu üç modda tepki verir:
Teslim
Kendi kimliğini geliştirmemiş yaşam, ailenin/eşin uzantısı gibi davranma.
Kaçınma
Bireysel kararlardan kaçınma, kendi başına vakit geçirmekten kaçma.
Aşırı Telafi
Aileyi/eşi tamamen kesme (aşırı tepki), 'ben artık başkasıyım' yapay bireyselleşme.
İlişkilerde nasıl görünür?
İlişkilerde IG, partnerle 'sınırsız iç içe' bir yapı kurar — başlangıçta romantik gelir, sonra boğuculuk. Karar ortak alınmak zorunda, ayrı planlar suçluluk yaratır.
Kariyerde nasıl görünür?
İş ortamında IG, ekipten ayrılma, bireysel terfi, kendi adına proje üstlenmede güçlük yaratır.
Sık karıştırılan şemalar
İç İçe Geçme / Gelişmemiş Benlik şeması, aşağıdaki şemalarla bazen birbirinin yerine geçer. Aşağıda farkı netleştirelim.
Bağımlılık / Yetersizlik
BY 'yapamam' kapasite eksikliği; IG 'ayrı olmamalıyım' aitlik. BY yetersizlik, IG kaynaşma.
Detayını oku →Kendini Feda
KF 'başkasının iyiliği için fedakârlık' aktif feda; IG 'zaten ayrı değiliz' pasif iç içe. KF yapma, IG olma.
Detayını oku →Boyun Eğicilik
BE 'uyum sağlarım' davranış; IG 'zaten aynıyız' kimlik. BE rol yapma, IG kendini kaybetme.
Detayını oku →8 haftalık gelişim programı
Aşağıdaki egzersizler Şema Terapinin pratik yan ödevlerinden uyarlanmıştır ve uzman desteği yerine geçmez; öz farkındalık için başlangıç çerçevesidir.
Kim olduğum
Aile/partner-dışı seninle ilgili 10 cümle yaz: ne seversin, ne yapamazsın, ne istersin?
Bireysel hobi
Aileden/partnerden bağımsız 1 hobi seç ve 8 hafta sürdür.
Tek başına aktivite
Tek başına yapacağın 1 saatlik bir şey planla (kafe, sinema, yürüyüş).
Farklı düşünce
Aileden farklı düşündüğün bir konu yaz. Suçluluk dene.
Sınır cümleleri
Aile/partnerle ortak yapılmayan 3 şey listele. Bunu açıkça söyle.
Yalnız karar
Bu hafta kimseye danışmadan 1 karar al ve uygula.
Kendine bakım
Sadece sana özel 30 dakikalık ritüel (kahve, müzik, yürüyüş).
İç ses güncelleme
'Ayrılırsam yıkılırlar' yerine 'ayrı olduğumda da bağ kurabilirim' de.
Şema Terapide nasıl çalışılır?
Şema Terapide IG ile çalışma, 'bireyselleşme' süreci olarak yapılandırılır. İmgeleme ile 'iç içe' figürle ayrılma sahnesi yaşanır. Pratikte kademeli bireysel deneyimler (yalnız hobi, yalnız seyahat) ödev olarak verilir. Süreç 12-18 ay.
Sıkça sorulanlar
Sıkça Sorulan Sorular
Bu şemalarla yapılandırılmış çalışmak ister misiniz?
Mete Psikoloji bünyesinde Şema Terapi, merkez ekollerimizden biridir. Yüksek skorlu şemalarınızla genelde 8-16 ay süren yapılandırılmış bir süreçle çalışılır: imgeleme, sandalye çalışması, mod analizi ve yetişkin-çocuk diyalog teknikleriyle.
Şema Terapi seansı planlamak istiyorum
WhatsApp'tan ekibimizle iletişime geçin, ön görüşme planlayalım. Sonuçlarınız mesajda hazır.
WhatsApp'tan iletişime geç →Şema Terapi süreci nasıl ilerler?
Şema Terapi ekolünün detaylı sayfasını okuyun: hangi tekniklerle çalışılır, kaç seans, kimler için uygundur.
Şema Terapi sayfasına git →Bu test bir klinik tanı aracı değildir; öz farkındalık için tasarlanmıştır. Klinik düzeyde yardım için uzmanla görüşmenizi öneririz.