Şemsiye Rehber

Yeme Bozuklukları

Anoreksiya, bulimia, BED ve ARFID için DSM-5 çerçevesinde karşılaştırmalı bir rehber.

Multidisipliner6 bölümKaynakça
WhatsApp ile Yazin0507 336 80 45
Mete yeme bozuklukları rehberi
Hazırlayan: Uzm. Psk. Berk Mete · Uzm. Psk. Mısra İlksen ÖnderKlinik gözden geçiren: Mete Psikoloji Klinik EkibiSon güncelleme: Mayıs 2026
10 dk okuma

Yeme Bozuklukları: Genel Çerçeve

%5+
Yaşam boyu
tüm yeme bozuklukları
BED
En yaygın
Hudson 2007
10×
Mortalite
anoreksiya, genel nüfusa kıyasla
BDT-E
İlk seçim
bulimia/BED

1 dakikada anlat

Yeme bozuklukları — anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu — yemek, beden ve kontrol etrafında örülen, bedensel sağlığı da tehdit edebilen ciddi ruh sağlığı durumlarıdır; bir yaşam tarzı tercihi değildir. Bilişsel davranışçı terapinin yeme bozukluklarına uyarlanmış biçimi (CBT-E) kısıtlama-tıkınma döngüsünü, beden imgesiyle ilişkiyi ve öz-değeri sistematik olarak çalışır.

Pratik 4 adım

  1. Erken değerlendirme: Örüntüler katılaşmadan yapılandırılmış bir değerlendirme alın.

  2. CBT-E ile çalışma: Kısıtlama-tıkınma döngüsünü ve beden imgesiyle ilişkiyi sistematik olarak ele alın.

  3. Tıbbi iş birliği: Gerektiğinde hekim izlemiyle paralel ilerleyin.

  4. Yargısız ilk görüşme: Gizlilik ve utanç hissiyle süreci ertelemek yerine ilk görüşmeye başlayın.

Bu kişiler için

Yemek çevresindeki düşünceler gününün büyük bölümünü kaplayan, gizlilik ve utanç hissiyle yalnızlaşan kişiler için.

Profesyonel destek ne zaman?

Yemek çevresindeki düşünceler gününüzün büyük bölümünü kaplıyorsa, gizlilik ve utanç sizi yalnızlaştırdıysa bilin: bu tablo tanımlıdır, sık görülür ve yapılandırılmış süreçle değişir. İlk görüşme, yargısız bir değerlendirmedir.

Yeme Bozukluğu Şemsiyesi

Yeme bozuklukları, yeme örüntüsü ve/veya beden algısında belirgin bozulma yaratan bir grup klinik tabloyu kapsar. DSM-5'te dört temel tanı belirgindir.

Kanıt Özeti

Yeme bozuklukları — anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu — yemek, beden ve kontrol etrafında örülen; bedensel sağlığı da tehdit edebilen ciddi ruh sağlığı sorunlarıdır. Bir yaşam tarzı tercihi ya da irade meselesi değildirler. Erken değerlendirme, gidişatı en güçlü etkileyen etkenlerdendir; bekledikçe örüntüler katılaşır. Tedavide bilişsel davranışçı terapinin yeme bozukluklarına uyarlanmış biçimi (CBT-E) güçlü kanıta sahiptir: kısıtlama-tıkınma döngüsü, beden imgesiyle ilişki ve öz-değerin kilo/şekil üzerinden tanımlanması sistematik olarak çalışılır. Tıbbi izlem gerektiren durumlarda hekim iş birliği sürecin parçasıdır. Yemek çevresindeki düşünceler gününüzün büyük bölümünü kaplıyorsa, gizlilik ve utanç sizi yalnızlaştırdıysa bilin: bu tablo tanımlıdır, sık görülür ve yapılandırılmış tedaviyle değişir. İlk görüşme, yargısız bir değerlendirmedir.

Yeme bozuklukları dünya genelinde 55 milyondan fazla kişiyi etkilemektedir; erken değerlendirme, gidişatı en güçlü etkileyen etkenlerdendir.— Global Burden of Disease / WHO verileri (2022)

4 Temel Tablo

Anoreksiya Nervoza

Kısıtlama + kilo alma korkusu + beden algısı bozukluğu. En yüksek mortaliteli tablo.

Bulimia Nervoza

Tekrarlayan tıkınma + telafi davranışı; kilo genelde normal aralıkta.

Tıkınırcasına Yeme (BED)

Telafi olmadan tekrarlayan tıkınma. En yaygın yeme bozukluğu.

ARFID

Beden imajı kaygısı olmadan kaçıngan/kısıtlayıcı yeme — duyusal/kayıtsız/korku temelli.

Anoreksiya rehberi →

Bulimia rehberi →

BED rehberi →

ARFID rehberi →

4 Tablonun Karşılaştırması

Temel özellik

Anoreksiya
Kısıtlama + kilo korkusu
Bulimia
Tıkınma + telafi
BED
Tıkınma, telafi yok
ARFID
Beden imajı kaygısı olmadan kaçınma

DSM-5

Anoreksiya
Var
Bulimia
Var
BED
Var (2013)
ARFID
Var (2013)

Tıbbi risk

Anoreksiya
Çok yüksek
Bulimia
Yüksek (elektrolit)
BED
Metabolik
ARFID
Beslenme eksikliği

İlk seçim süreç

Anoreksiya
FBT/MANTRA
Bulimia
BDT-E
BED
BDT-E
ARFID
BDT-AR + maruz bırakma

Süre

Anoreksiya
Uzun soluklu
Bulimia
20 seans civarı
BED
16-20 seans
ARFID
Değişken

Genel Yeme Bozukluğu Döngüsü

Tetikleyici → düşünce → davranış → güçlenen örüntü.

Multidisipliner Süreç Çerçevesi

1

Tıbbi & Beslenme

Hekim ve diyetisyen değerlendirmesi paralel ilerler.

2

Psikoterapi

Tabloya göre BDT-E / FBT / MANTRA / BDT-AR.

Mete'den not: Süreç tek başına yemekle değil, duygu düzenleme ve kimlikle birlikte ilerler.

3

Şema / Derin Çalışma

Uzun soluklu vakalarda altta yatan örüntülere yönelme.

4

Nüks Önleme

Tetikleyiciler ve uzun vadeli plan.

Sık Sorulan Sorular

Hassas, Multidisipliner Destek

Ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Yaz0507 336 80 45

Hizmetlerimiz →

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

3.000+ seans

2022'den bu yana · yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

5.0 puan

Google 49 yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu Konuda Daha Fazlası

Rehber

Depresyon Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Anksiyete Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Oz Saygi Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

İlgili Yazı

Kadında ve Erkekte Depresyon: Neden Bu Kadar Farklı Görünür?

Depresyon herkeste aynı yüzü göstermez. Kadınlar ve erkekler bu deneyimi sıklıkla birbirinden çok farklı bi...

Oku

İlgili Yazı

Kronik Yorgunluk Sendromu ve Psikoloji: Beden mi, Zihin mi?

Kronik yorgunluk sendromu hâlâ yanlış anlaşılan ve sık göz ardı edilen bir tablodur. Ne sadece 'kafada' ne ...

Oku

Tarama Testi

İlgili Tarama Testi

Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme

Oku

Hizmetimiz

Yeme Bozuklukları

Bu alanda uzman destek

Oku