Yeme Bozuklukları

ARFID Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yeme

DSM-5'te 2013'te eklenen bağımsız tanı — çocuk ve yetişkinde görülen klinik tablo.

Multidisipliner7 bölümKaynakça
WhatsApp ile Yazin0507 336 80 45
Mete ARFID rehberi
Hazırlayan: Uzm. Psk. Berk Mete · Uzm. Psk. Mısra İlksen ÖnderKlinik gözden geçiren: Mete Psikoloji Klinik EkibiSon güncelleme: Mayıs 2026
10 dk okuma

ARFID: Sayılarla

%0.5-5
Yaygınlık
çocuk/ergen örneklem
M=F
Cinsiyet
kabaca eşit
3
Alt tip
duyusal/kayıtsız/korku
2013
DSM-5
bağımsız tanı yılı

1 dakikada anlat

ARFID (Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yeme Bozukluğu), beden imajı kaygısı olmadan; duyusal hassasiyet, ilgisizlik veya korku temelli nedenlerle kısıtlı yeme örüntüsüyle tanımlanan bir yeme bozukluğudur. DSM-5'e 2013'te bağımsız tanı olarak eklenmiştir; hem çocukta hem yetişkinde görülebilir. Kilo kaybı, beslenme eksikliği veya işlev kaybı görüldüğünde klinik bir tablo sayılır.

Pratik 4 adım

  1. Değerlendirme yaptırın: Beslenme, tıbbi ve psikolojik değerlendirmeyi paralel yürütün.

  2. Güvenli yiyeceklerden başlayın: Mevcut menüden kademeli genişleme hedefi belirleyin.

  3. Kademeli maruz bırakın: Görme, koklama, dokunma, çiğneme sırasını izleyin.

  4. Yeni rutine yerleştirin: Kabul edilen yiyecekleri günlük düzene entegre edin.

Bu kişiler için

Beden imajı kaygısı taşımadan sürekli kısıtlı yiyen çocuk ve yetişkinler ile bu durumu yönetmeye çalışan ebeveynler için.

Profesyonel destek ne zaman?

Belirgin kilo kaybı, beslenme yetersizliği, çocukta büyüme geriliği veya psikososyal işlev kaybı görüldüğünde multidisipliner bir ekip değerlendirmesi gereklidir.

ARFID Nedir?

Beden imajı kaygısı olmadan; duyusal, kayıtsızlık veya korku temelli nedenlerle yemenin kısıtlandığı bir tablodur. Belirgin kilo kaybı, beslenme eksikliği, enteral besleme bağımlılığı veya psikososyal işlev bozukluğu kriterlerinden biri gereklidir.

ARFID vs Picky Eating vs Anoreksiya

Beden imajı kaygısı

ARFID
Yok
Seçici Yeme
Yok
Anoreksiya
Var ve merkezi

Klinik etki

ARFID
Belirgin
Seçici Yeme
Genelde yok
Anoreksiya
Belirgin

Yöntem

ARFID
Duyusal/korku/kayıtsızlık
Seçici Yeme
Tercih
Anoreksiya
Kısıtlama + kontrol

Yaş

ARFID
Çocuk + yetişkin
Seçici Yeme
Çoğunlukla çocuk
Anoreksiya
Çoğunlukla ergen/genç

DSM-5

ARFID
Bağımsız tanı (2013)
Seçici Yeme
Tanı değil
Anoreksiya
Bağımsız tanı

3 Alt Tip

Duyusal Hassasiyet

Doku, koku, sıcaklık, görüntü nedeniyle kaçınma. Otizm spektrum özellikleriyle sıkça birliktedir.

Düşük İlgi (Kayıtsızlık)

Yemek yemekten zevk almama, açlık hissinin zayıf olması.

Korku Tabanlı

Boğulma, kusma, alerjik tepki korkusu; sıklıkla travmatik bir olay sonrası.

Yeme Kaçınma Döngüsü

Multidisipliner ARFID Müdahalesi

1

Değerlendirme

Beslenme, tıbbi, psikolojik değerlendirme paralel ilerler.

2

Hedef Menü

Mevcut güvenli yiyeceklerden başlayarak kademeli genişleme.

Mete'den not: Acelesiz, küçük adımlarla; her yeni yiyecek bir başarı.

3

Maruz Bırakma

Görme → koklama → dokunma → çiğneme dizisi.

4

Yerleştirme

Yeni yiyeceklerin günlük rutine entegre edilmesi.

Ebeveynler İçin 5 Öneri

  • • Yemek zamanını çatışma alanı haline getirmeyin.
  • • Yeni yiyecekleri baskısız, görme/koklama düzeyinde önerin.
  • • Yiyecek "ödül-ceza" aracı olmasın.
  • • Çocuğun duyusal sinyallerini ciddiye alın.
  • • Uzman ekibi ile birlikte plan yapın.
Mete ebeveyn rehberi

Sık Sorulan Sorular

Çocuğunuzun Hızında

ARFID alanında deneyimli ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Yaz0507 336 80 45

Hizmetlerimiz →

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

3.000+ seans

2022'den bu yana · yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

4.9 puan

Google 49 yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.

Bu Konuda Daha Fazlası

Rehber

Yeme Bozukluklari Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Cocuk Psikolojisi Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Anksiyete Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

İlgili Yazı

PHQ-9: Depresyon Ölçeği Klinikte Nasıl Yorumlanır

PHQ-9, depresyon belirtilerini iki haftalık pencerede tarayan dokuz maddelik standart bir araçtır. Tanı koy...

Oku

İlgili Yazı

Distimi (Kalıcı Depresif Bozukluk): Hafif Görünüp Kronikleşen

Distimi yıllarca süren hafif ama kronik bir depresif tablodur; sıklıkla 'karakterim böyle' diye normalleşti...

Oku

Tarama Testi

İlgili Tarama Testi

Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme

Oku

Hizmetimiz

Yeme Bozuklukları

Bu alanda uzman destek

Oku