← Psikoloji Sözlüğü

Savunma Mekanizmaları

Hazırlayan: Uzm. Psk. Berk Mete · Uzm. Psk. Mısra İlksen ÖnderKlinik gözden geçiren: Uzm. Psk. Berk MeteSon güncelleme: 9 Temmuz 2026

Kısa Tanım

Savunma mekanizmaları; zihnin kaygı verici düşünce, duygu veya dürtülerden kendini korumak için kullandığı bilinç dışı stratejilerdir. İnkâr, bastırma, yansıtma, mizah ve akılcılaştırma gibi biçimleri vardır; bazıları uyumlu, bazıları uzun vadede işlevsizdir.

Klinik İncelemeli Son güncelleme: 9 Temmuz 2026

Savunma mekanizmaları, zorlayıcı bir duyguyla doğrudan yüzleşmek yerine zihnin ondan bir ölçüde korunmasını sağlayan otomatik süreçlerdir. Mizah veya sublimasyon gibi olgun biçimlerden, inkâr veya yansıtma gibi daha ilkel biçimlere uzanan bir yelpazede bulunurlar.

Örneğin eleştiri alan birinin “önemli değil zaten” diyerek durumu küçümsemesi, ya da kendi öfkesini fark etmeyip karşısındakini “bana kızgın” olarak algılaması (yansıtma) günlük hayatta sık görülen savunma örnekleridir.

Terapide bu örüntüler yargılamadan fark ettirilir; amaç savunmayı aniden kaldırmak değil, kişinin doğrudan hissetmeye kademeli olarak tahammül geliştirmesidir. Bu çalışma genellikle bireysel terapi sürecinin ilerleyen aşamalarında derinleşir.

Sık Sorulan Sorular

Hayır, doğal ve çoğu zaman gereklidirler. Sorun, katı ve tekrarlayıcı biçimde kullanıldığında ilişkileri ve işlevselliği kısıtlamalarıdır.

Bu Konuyu Uzmanla Konuşmak İster misiniz?

BPS üyesi kurucumuzun yer aldığı klinik psikolog kadromuzla Antalya'da yüz yüze veya online görüşebilirsiniz.