← Psikoloji Sözlüğü

Habituasyon

Yazar: Uzm. Psk. Berk MeteGözden geçiren: Uzm. Psk. Berk MeteSon güncelleme: 9 Temmuz 2026

Kısa Tanım

Habituasyon; bir uyarana tekrar tekrar ve yeterince uzun süre maruz kalındığında, o uyarana verilen kaygı tepkisinin zamanla doğal olarak azalmasıdır. Maruz bırakma temelli tedavilerin (örneğin OKB'de ERP) bilimsel temelini oluşturan mekanizmadır.

Klinik İncelemeli Son güncelleme: 9 Temmuz 2026

Habituasyon, sinir sisteminin bir uyaranı tekrar tekrar deneyimledikçe onun tehlikeli olmadığını “öğrenmesi” sürecidir. Kaçınma veya güvenlik davranışı devreye girmediği sürece bu düşüş doğal olarak gerçekleşir.

Örneğin soğuk suya ilk girildiğinde yaşanan şok hissinin birkaç dakika içinde azalması, ya da asansöre kaygıyla binen birinin tekrar tekrar binmesiyle kaygısının kademeli olarak düşmesi habituasyonun günlük örnekleridir.

Terapide bu mekanizma, yapılandırılmış bir maruz bırakma hiyerarşisiyle kullanılır: düşük kaygı veren durumdan başlanır, kaçınmadan kalınır ve kaygının kendiliğinden düştüğü doğrudan deneyimlenir.

Sık Sorulan Sorular

Yeterli süre ve tekrar sağlandığında, kaçınma veya güvenlik davranışı devreye girmediğinde genellikle gerçekleşir; erken kaçış bu süreci kesintiye uğratabilir.

Bu Konuyu Uzmanla Konuşmak İster misiniz?

BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da yüz yüze veya online görüşebilirsiniz.