← Psikoloji Sözlüğü

Disosiyasyon

Yazar: Uzm. Psk. Berk MeteGözden geçiren: Uzm. Psk. Berk MeteSon güncelleme: 9 Temmuz 2026

Kısa Tanım

Disosiyasyon; düşünce, duygu, bellek ya da kimlik duygusunun bütünlüğünde yaşanan geçici bir kopma halidir. Hafif düzeyde dalıp gitme (örneğin uzun bir yolculukta “nerede olduğunu fark etmeme”) ile başlayıp, travma sonrası daha yoğun gerçek-dışılık veya bedenden kopma hissine kadar uzanan bir yelpazede görülür.

Klinik İncelemeli Son güncelleme: 9 Temmuz 2026

Disosiyasyon, zihnin aşırı yoğun bir duygu veya stresle baş etmek için deneyimden kısmen ya da tamamen kopmasıdır. Hafif uçta günlük hayatta sık görülen dalgınlık halleri yer alırken, ağır uçta travma sonrası ortaya çıkan derealizasyon (ortamın gerçek dışı hissedilmesi) ve depersonalizasyon (kendi bedeninden kopma hissi) bulunur.

Örneğin bir panik anında “sanki ben değilmişim gibi”, “buradan izliyor gibiyim” hissi yaşamak ya da bir travma anısı tetiklendiğinde ortamla temasın aniden kopması disosiyasyonun klinik görünümlerindendir.

Terapi sürecinde önce güvenli bir ortam ve topraklama becerileri kazandırılır; beş duyuyla şimdiki ana dönüş çalışmaları önceliklidir. Travma odaklı çalışma, disosiyasyon sıklığı azaldıkça ve kişi kendini güvende hissettikçe kademeli olarak ilerletilir.

Sık Sorulan Sorular

Hafif düzeyleri (dalgınlık, hayal kurma) yaygın ve zararsızdır. Sık tekrarlayan, yoğun veya günlük işlevi bozan disosiyasyon ise klinik değerlendirme gerektirir.

Bu Konuyu Uzmanla Konuşmak İster misiniz?

BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da yüz yüze veya online görüşebilirsiniz.