OKB Kümelenmesi

ERP OKB Tedavisi

Exposure and Response Prevention — OKB için altın standart. Edna Foa protokolü, hiyerarşi, habituasyon ve tepki önleme.

5 ERP fazı6 ana teknik8 dk okuma
WhatsApp ile Yazin0507 336 80 45
Mete erp okb tedavisi rehberi
8 dk okuma

ERP Nedir?

ERP (Exposure and Response Prevention — Maruz Bırakma ve Tepki Önleme), OKB için en kanıt-temelli tedaviolarak kabul edilen davranışçı bir protokoldür. Edna Foa ve ekibinin 1980'lerden bu yana geliştirdiği bu yaklaşım, 40+ yıllık araştırmayla %60-85 etkinlik göstermiştir.

İki temel bileşeni vardır: korkulan/tetikleyici durumlara kademeli temas (maruz bırakma) ve bu durumda otomatik gelen kompulsiyonun yapılmaması (tepki önleme).

ERP — Etkinlik Tablosu

Kaynak: Foa 2005, Olatunji 2013, NICE CG31.

%60-85
ERP başarı oranı
Birinci basamak tedavi olarak
12-20
Tipik seans sayısı
Hafif-orta vakalarda
%50
Y-BOCS azalma
Tedavi sonrası ortalama düşüş
+10-15%
SSRI ile kombine fark
Tek başına ERP'ye göre ek etki

Klasik OKB Döngüsü vs ERP ile Kırılan Döngü

Kompulsiyonun verdiği geçici rahatlama uzun vadede obsesyonu güçlendirir. ERP bu pekiştirme bağını koparır.

5 Fazlı ERP Süreci

Foa protokolü temelli aşamalı bir tedavi haritası.

1

Psikoeğitim

OKB döngüsü, habitüasyon ve ERP'nin mantığı paylaşılır. Kompulsiyonun kısa rahatlama-uzun pekiştirme döngüsü anlatılır.

2

Değerlendirme ve Y-BOCS

Y-BOCS gibi standart ölçeklerle OKB şiddeti ölçülür, obsesyon-kompulsiyon haritası birlikte çıkarılır.

3

Hiyerarşi Oluşturma

Tetikleyiciler 0-100 SUDS puanına göre sıralanır. Aşağıdan yukarı çıkacak bir merdiven oluşturulur.

4

Maruz Bırakma + Tepki Önleme

En düşük basamaktan başlanır; kompulsiyon yapılmadan kaygının doğal düşmesi beklenir (habituasyon).

5

Sürdürme ve Nüks Önleme

Becerinin günlük hayata yayılması, erken belirti listesi, kişinin kendi başına ERP yapabilmesi.

ERP Teknikleri

Obsesyon tipine göre kullanılan 6 farklı maruz bırakma yöntemi.

🏃

In Vivo Maruz Bırakma

Gerçek hayatta tetikleyici durumla doğrudan temas — kapı kolu, çöp, tuvalet.

🎭

Hayali (Imaginal) Maruz Bırakma

Korkutucu sahne zihinde detaylıca canlandırılır; özellikle yasaklı düşünce obsesyonlarında etkili.

🫁

Interoceptive Maruz Bırakma

Bedensel duyumlar (kalp çarpıntısı, baş dönmesi) deneyimletilir; panik bileşeni olan OKB tablolarında.

📝

Yazılı Senaryo (Script)

Korkulan olay paragraf halinde yazılır, defalarca okunur; kaygı eğrisinin düşmesi izlenir.

🎧

Ses Kaydı Loop

Obsesyonun sesli kaydı tekrar tekrar dinlenir; düşüncenin gücü zayıflar.

🛑

Tepki Önleme

Maruz kalma sırasında kompulsiyon yapılmaz; beyin 'ritüel olmasa da güvendeyim' mesajını öğrenir.

ERP vs SSRI vs Kombine Tedavi

Etkinlik (Y-BOCS azalma)

ERP (tek başına)
~%50
SSRI (tek başına)
~%30-40
ERP + SSRI
~%55-60

Yanıt başlama süresi

ERP (tek başına)
4-6 hafta
SSRI (tek başına)
8-12 hafta
ERP + SSRI
4-6 hafta

Nüks oranı

ERP (tek başına)
Düşük (öğrenilmiş beceri kalıcı).
SSRI (tek başına)
İlaç bırakılınca artar.
ERP + SSRI
Düşük.

Yan etki

ERP (tek başına)
Geçici kaygı artışı.
SSRI (tek başına)
Mide, cinsel, uyku.
ERP + SSRI
Her ikisinin toplamı.

Tercih durumu

ERP (tek başına)
Hafif-orta OKB; gebelik.
SSRI (tek başına)
Eşlik eden depresyon.
ERP + SSRI
Ağır vaka, hızlı yanıt ihtiyacı.

ERP Nasıl Uygulanır — 4 Adım

  1. Hiyerarşi: Tetikleyiciler 0-100 sıkıntı puanına göre sıralanır. En düşük basamak (örn. 30) belirlenir.
  2. Plan: İlk maruz bırakma haftalık plana yazılır. Süre, sıklık ve kompulsiyonun engelleneceği davranış netleştirilir.
  3. Uygulama: Tetikleyiciyle temas kurulur; kaygı yükselir, kompulsiyon yapılmaz, kaygı eğrisi izlenir. 30-90 dakika içinde belirgin düşüş görülür.
  4. İlerleme: Aynı basamak 2-3 kez tekrar edilir; sıkıntı düştüğünde bir üst basamağa geçilir.
Mete ERP uygulama

ERP Öncesi Düşünce Kaydı

Maruz bırakma öncesi obsesyonu fark etmek için kullanışlı bir araç.

Düşünce Kaydınızı Doldurun

Obsesyonu kaydet, maruz bırakma sonrası tekrar değerlendir.

Örnek

Durum: Toplantıda sunum yaparken patronum yüzünü ekşitti. Düşünce: Demek ki kötü iş çıkardım, beni yetersiz buluyor. Duygu: Kaygılı (80/100). Alternatif: Yüz ifadesi benimle ilgili olmayabilir, ağrısı vardı. İşim yeterince iyi.

50 / 100

Kayıtlarınız sadece bu cihazda tutulur. Sunucumuza gönderilmez. İstediğiniz an silebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

2.000+ seans

Yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

4.9 puan

Google 183+ yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.

Bu Konuda Daha Fazlası

Rehber

Okb Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Anksiyete Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Terapi Yontemleri Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

İlgili Yazı

GAD-7: Yaygın Kaygı Bozukluğu Tarama Testi

GAD-7, yaygın kaygı bozukluğu belirtilerini son iki hafta üzerinden tarayan yedi maddelik bir araçtır. Skor...

Oku

İlgili Yazı

Anoreksiya, Bulimia ve BED: Üç Tanının Klinik Ayrımı

Anoreksiya, bulimia ve tıkınırcasına yeme bozukluğu birbirinden klinik olarak farklı tablolardır. DSM-5-TR ...

Oku

Tarama Testi

İlgili Tarama Testi

Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme

Oku

Hizmetimiz

OKB Tedavisi

Bu alanda uzman destek

Oku