Bağımlılık Kümelenmesi · Klinik Rehber

Davranışsal Bağımlılıklar

Madde olmadan giden bağımlılık tabloları: kumar, alışveriş, yeme, iş, cinsellik ve internet. Klinik bakışla, yargısız.

Dopamin döngüsü6 başlık9 dk okuma
WhatsApp ile Yazin0507 336 80 45
Mete davranışsal bağımlılıklar rehberi
Yazar: Uzm. Psk. Berk MeteGözden geçiren: Mete Psikoloji Klinik EkibiSon güncelleme: Mayıs 2026
8 dk okuma

Özet

Davranışsal bağımlılıklar bir maddeye değil bir davranışa bağlanma tablolarıdır. Mekanizmaları madde bağımlılığıyla ortaktır: ödül sisteminin (dopamin yolağı) zamanla yeniden ayarlanması. BDT, Şema Terapi ve nüks önleme programları kanıta dayalı sürecin temelini oluşturur.

Davranışsal Bağımlılık — Tablo

Genel popülasyon tahminleri; klinik bireysel deneyimde farklılaşır.

%1-3
Kumar bozukluğu
Yetişkin yıllık tahmin
%5-8
Kompulsif alışveriş
Online satış sonrası artış trendi
%3
Kompulsif cinsel davranış
ICD-11 CSBD tanı tahmini
6
Griffiths kriteri
Bağımlılığa özgü ortak çekirdek

6 Yaygın Davranışsal Bağımlılık

Klinikte sıklıkla görülen tablolar. Hepsi BDT temelli süreçle ele alınabilir.

🎲

Kumar oynama bozukluğu

DSM-5 tanılı tek davranışsal bağımlılık. Kayıpları 'kovalama', borçlanma, yalan, iş-ilişki kayıpları. BDT + naltrekson etkili.

🛍️

Kompulsif alışveriş (oniomania)

Eşya değil, satın alma anının rahatlatıcı etkisi merkezdedir. Sıklıkla depresyon ve düşük özsaygıyla iç içe.

💞

Kompulsif cinsel davranış (CSBD)

ICD-11'de tanımlandı. Porno, masturbasyon ya da partner döngüsü kişinin kontrolünden çıkar. BDT + Şema Terapi.

🍔

Yeme bağımlılığı

Ultra-işlenmiş gıdalara yönelik tartışmalı bir kategori. Yeme bozukluklarıyla örtüşür; Yale Food Addiction Scale ile taranır.

💼

İş bağımlılığı

Üretmek zorunda hissetme, dinlenememe, beden semptomları. Mükemmeliyetçilik ve özdeğer sorunlarıyla iç içe.

📱

İnternet kullanımı

Sosyal medya, video akışı, sürekli scrolling. Dijital bağımlılık başlığı altında ele alınır.

Davranışsal Bağımlılık Döngüsü

Tetikleyici → davranış → kısa rahatlama → suçluluk → tetikleyici. Süreç desteği bu zinciri birden çok noktada keser.

Madde vs Davranışsal Bağımlılık

Bağlanılan

Boyut
Bağlanılan
Madde Bağımlılığı
Kimyasal madde
Davranışsal Bağımlılık
Bir davranış / etkinlik

Yoksunluk

Boyut
Yoksunluk
Madde Bağımlılığı
Bedensel belirgin (titreme, nöbet)
Davranışsal Bağımlılık
Daha çok psikolojik (huzursuzluk, gerilim)

Tıbbi risk

Boyut
Tıbbi risk
Madde Bağımlılığı
Akut tıbbi gözetim gerekebilir
Davranışsal Bağımlılık
Çoğunlukla ayakta süreç yeterli

Yaklaşım

Boyut
Yaklaşım
Madde Bağımlılığı
BDT + tıbbi destek + grup
Davranışsal Bağımlılık
BDT + Şema Terapi + grup

Sık Sorulan Sorular

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

2.000+ seans

Yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

4.9 puan

Google 183+ yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.

Bu Konuda Daha Fazlası

Rehber

Dijital Bagimlilik Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Anksiyete Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Depresyon Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

İlgili Yazı

PHQ-9: Depresyon Ölçeği Klinikte Nasıl Yorumlanır

PHQ-9, depresyon belirtilerini iki haftalık pencerede tarayan dokuz maddelik standart bir araçtır. Tanı koy...

Oku

İlgili Yazı

Distimi (Kalıcı Depresif Bozukluk): Hafif Görünüp Kronikleşen

Distimi yıllarca süren hafif ama kronik bir depresif tablodur; sıklıkla 'karakterim böyle' diye normalleşti...

Oku

Tarama Testi

İlgili Tarama Testi

Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme

Oku

Hizmetimiz

Bağımlılık Tedavisi

Bu alanda uzman destek

Oku