🦠
Mikrop Obsesyonu
'Bu kapı koluna mikrop bulaşmıştır, ben de bulaştım.'
OKB Kümelenmesi
Kontaminasyon OKB
Kir, mikrop, bulaş korkusuyla giden ve yıkama-temizleme ritüelleriyle sürdürülen OKB alt tipi. ERP ile tedavi edilebilir.
OKB'nin %50'siERP hiyerarşi7 dk okuma
7 dk okuma
Kontaminasyon OKB Nedir?
Kontaminasyon OKB, OKB'nin en yaygın alt tipidir(vakaların yaklaşık %50'sinde). Kişi kir, mikrop, kimyasal madde, vücut salgıları veya soyut kirlilik ile bulaşma korkusu yaşar ve bunu engellemek için yıkama-temizleme ritüellerine başvurur.
Önemli ayrım: Hijyen önemsemekle, hijyen takıntısı arasında fark vardır. OKB tanısı için ritüellerin günlük yaşamı ciddi şekilde bozması ve kişide belirgin sıkıntı yaratması gerekir.
Kontaminasyon OKB — Tablo
Kaynak: IOCDF, Abramowitz 2018, NICE CG31.
~%50
OKB içinde
En yaygın alt tip
12-25
Başlangıç yaş aralığı
Ergenlik-erken yetişkinlik tepe noktası
%60-80
ERP yanıt oranı
Hiyerarşi temelli maruz bırakma
5+ dk
Ritüel el yıkama
WHO önerisi 20 saniyenin çok üstünde
Bulaş Döngüsü
Yıkama geçici rahatlama sağlar; ama beyin 'tehlike gerçekti' mesajını alır, obsesyon güçlenir.
Temas
Kapı kolu, eş, çöp.
Bulaş Obsesyonu
'Mikrop var, hastalanacağım.'
Yoğun Kaygı
İğreti, tiksinti.
Yıkama Kompulsiyonu
5-20 dk el yıkama, duş.
Geçici Rahatlama
Kısa süreli sıkıntı düşüşü.
Güçlenen Obsesyon
Beyne 'doğru yaptın' mesajı.
Temas
Kapı kolu, eş, çöp.
Bulaş Obsesyonu
'Mikrop var, hastalanacağım.'
Yoğun Kaygı
İğreti, tiksinti.
Yıkama Kompulsiyonu
5-20 dk el yıkama, duş.
Geçici Rahatlama
Kısa süreli sıkıntı düşüşü.
Güçlenen Obsesyon
Beyne 'doğru yaptın' mesajı.
Obsesyonlar ve Kompulsiyonlar
En sık karşılaşılan 6 tema.
🧼
Yıkama Kompulsiyonu
10-20 kez el yıkama, ellerin tahriş olmasına rağmen sürdürme.
🚽
Tuvalet Obsesyonu
Tuvaletten gelinen 'temiz değilim' hissi; defalarca duş.
🏥
Hastane Kaçınması
Hasta birinin yanından geçmemek için gün boyu rota değiştirme.
🧴
Dezenfektan Bağımlılığı
Her temas sonrası dezenfektan; çantada hep yedek.
👕
Soyutlama-Bölgeleme
'Temiz' ve 'kirli' alanların evde keskin sınırlandırılması.
ERP Hiyerarşi Örneği
Düşük basamaktan başlanır; her seans aynı basamakta sıkıntı düştüğünde bir üst seviyeye geçilir.
1
Basamak 1 — SUDS 20
Kapı kolunu tutmak, sonra ellerini yıkamadan 10 dk beklemek.
2
Basamak 2 — SUDS 40
Çöp kovasının dışına dokunmak, ellerini yıkamadan 30 dk beklemek.
3
Basamak 3 — SUDS 60
Hastane bekleme salonunda 15 dk oturmak, dezenfektan kullanmamak.
4
Basamak 4 — SUDS 80
Tuvalet kapağına dokunmak, ellerini yıkamadan bir bardak su içmek.
5
Basamak 5 — SUDS 95
Toplu taşımada tutamağa elini sürmek, sonra elsi yıkamadan yemek yemek.
Germofobi vs Kontaminasyon OKB
| Özellik | Germofobi (özgül fobi) | Kontaminasyon OKB |
|---|---|---|
| Ana mekanizma | Tetikleyicide yoğun korku. | Obsesyon + kompulsiyon döngüsü. |
| Davranış | Kaçınma birincil. | Kaçınma + yıkama ritüeli. |
| Düşünce yapısı | 'Tehlike var, uzak dur.' | 'Bulaştı, ritüel yapmazsam felaket.' |
| Tedavi | Maruz bırakma + bilişsel. | ERP — tepki önleme kritik. |
| Süreklilik | Belirli durumlarda. | Gün boyu zihinde, sürekli. |
Ana mekanizma
- Germofobi (özgül fobi)
- Tetikleyicide yoğun korku.
- Kontaminasyon OKB
- Obsesyon + kompulsiyon döngüsü.
Davranış
- Germofobi (özgül fobi)
- Kaçınma birincil.
- Kontaminasyon OKB
- Kaçınma + yıkama ritüeli.
Düşünce yapısı
- Germofobi (özgül fobi)
- 'Tehlike var, uzak dur.'
- Kontaminasyon OKB
- 'Bulaştı, ritüel yapmazsam felaket.'
Tedavi
- Germofobi (özgül fobi)
- Maruz bırakma + bilişsel.
- Kontaminasyon OKB
- ERP — tepki önleme kritik.
Süreklilik
- Germofobi (özgül fobi)
- Belirli durumlarda.
- Kontaminasyon OKB
- Gün boyu zihinde, sürekli.
Sık Sorulan Sorular
BPS
Graduate Member
#763717
Deneyim
2.000+ seans
Yetişkin · çift · çocuk
Memnuniyet
4.9 puan
Google 183+ yorum
Yanıt
24 saat içinde
İlk randevu
Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
- DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
- Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
- Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
- Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
- 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.
Bu Konuda Daha Fazlası
Rehber
Okb Rehberi
Detaylı uzman rehberi
OkuRehber
Anksiyete Rehberi
Detaylı uzman rehberi
OkuRehber
Terapi Yontemleri Rehberi
Detaylı uzman rehberi
Okuİlgili Yazı
GAD-7: Yaygın Kaygı Bozukluğu Tarama Testi
GAD-7, yaygın kaygı bozukluğu belirtilerini son iki hafta üzerinden tarayan yedi maddelik bir araçtır. Skor...
Okuİlgili Yazı
Anoreksiya, Bulimia ve BED: Üç Tanının Klinik Ayrımı
Anoreksiya, bulimia ve tıkınırcasına yeme bozukluğu birbirinden klinik olarak farklı tablolardır. DSM-5-TR ...
OkuTarama Testi
İlgili Tarama Testi
Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme
OkuHizmetimiz
OKB Tedavisi
Bu alanda uzman destek
Oku