Karşılaştırma

BDT mi, DBT mi? Bilişsel Davranışçı ile Diyalektik Davranış Terapisi

Beck'in BDT'si ile Linehan'ın DBT'si arasındaki yapısal farklar, duygu düzenleme avantajı ve BPD ile öz-yaralamada DBT üstünlüğü.

Ücretsiz değil — ön görüşme talep edinTüm karşılaştırmalar

Kısa cevap

BDT (Beck, 1960'lar) düşünce-duygu-davranış üçgenini hedefler ve depresyon, anksiyete, OKB, TSSB'de altın standarttır. DBT (Linehan, 1990'lar) BDT temeline farkındalık, sıkıntıya dayanma, duygu düzenleme ve kişilerarası beceriler ekler; sınırda kişilik bozukluğu, öz-yaralama ve intihar düşüncesi olan kronik tablolar için ilk basamak müdahaledir. DBT, BDT'nin duygu yoğunluğu yüksek danışanlardaki sınırlılıklarına yanıt olarak geliştirilmiştir.

Kaynaklar: Beck, Cognitive Therapy of Depression (1979, ed. 2024) · Linehan, DBT Skills Training Manual, 2nd ed. (2015) · NICE NG78 - Borderline personality disorder (2009/2023 review)

Aaron Beck'in 1960'larda geliştirdiği BDT, son 60 yılda en çok çalışılan psikoterapi olarak Cochrane ve NICE meta-analizlerinde depresyon, kaygı bozuklukları, OKB ve TSSB'de Düzey 1 kanıt biriktirmiştir. Marsha Linehan ise 1990'larda BDT'nin yüksek duygulanım ve intihar düşüncesi olan danışanlarda yeterli olmadığını gözlemleyerek, BDT temeline farkındalık (mindfulness), sıkıntıya dayanma, duygu düzenleme ve kişilerarası etkililik beceri modüllerini ekleyerek DBT'yi (Diyalektik Davranış Terapisi) kurdu. APA ve NICE NG78 sınırda kişilik bozukluğu (BPD), tekrarlayan öz-yaralama ve intihar girişimi olan tablolarda DBT'yi ilk basamak öneriyor. Bu sayfa iki yaklaşımın felsefe, format, kanıt ve uygunluk farklarını netleştirir.

Yan yana karşılaştırma

Temel hedef

BDT

BDT: işlevsiz düşünce ve davranışları değiştirmek

DBT

DBT: hem değişimi hem kabulü dengelemek; duygu düzenleme becerisi kazandırmak

Süre

BDT

8-20 seans (protokole göre)

DBT

Standart program 6-12 ay (haftalık bireysel + grup)

Kanıt düzeyi

BDT

Depresyon, anksiyete, OKB, TSSB'de Düzey 1

DBT

BPD, kronik intihar düşüncesi, öz-yaralama, duygu düzenleme güçlüğünde Düzey 1

Uygulayıcı yetkisi

BDT

BDT eğitimli klinik psikolog

DBT

DBT sertifikası/eğitimi olan klinik psikolog (çoğunlukla ekip formatı)

Maliyet (göreli)

BDT

Göreli düşük (kısa süreli)

DBT

Göreli yüksek (uzun + grup + bireysel)

Hangi durumda

BDT

Depresyon, panik, sosyal kaygı, OKB, TSSB, fobiler

DBT

BPD, öz-yaralama, yeme bozuklukları, bağımlılık + duygu düzenleme, kronik intihar düşüncesi

Sınırlılıklar

BDT

Yoğun duygu düzenleme güçlüğü olan danışanlarda yetersiz kalabilir

DBT

Hafif tablolarda kapsam fazla büyük olabilir, ekip ve sürekli süpervizyon gerektirir

Hangi durumda hangisi?

  • Orta düzey depresyon, olumsuz düşünce döngüsü

    Önerilen BDT

    Beck'in bilişsel modeli bu tablonun protokolüdür

  • Tekrarlayan öz-yaralama, sınırda kişilik örüntüsü

    Önerilen DBT

    NICE NG78 BPD'de DBT'yi ilk basamak önerir

  • OKB, kompulsif yıkanma

    Önerilen BDT (ERP protokolü)

    Maruz bırakma + tepki önleme BDT içindeki kanıt altın standardı

  • Yeme bozukluğunda duygu yeme atakları

    Önerilen DBT (ya da BDT-E)

    Duygu düzenleme becerileri kritik bileşendir

  • Sosyal kaygı, topluluk önünde konuşma

    Önerilen BDT (maruz bırakma)

    Klasik BDT protokolünün güçlü olduğu alan

  • Çoklu travma + kişilik örüntüsü + duygu krizleri

    Önerilen DBT temeli + travma odaklı modül

    Stabilizasyon olmadan travma çalışılamaz

Sık karşılaşılan yanlış inanışlar

  • "DBT sadece BPD içindir": DBT becerileri yeme bozuklukları, bağımlılık ve duygu düzenleme güçlüklerinde de kullanılır.
  • "BDT yüzeysel bir terapidir": Kanıt düzeyi en yüksek psikoterapidir; yüzeyselliği değil hedef odaklılığı içerir.
  • "DBT daha modern, BDT eskidir": İkisi de güncel; seçim sorun türüne göre yapılır, modernliğe göre değil.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır. Yeme bozuklukları, bağımlılık, duygu düzenleme güçlüğü olan tablolarda da kullanılır.

Klinik kaynaklar

  • ·Beck, Cognitive Therapy of Depression (1979, ed. 2024)
  • ·Linehan, DBT Skills Training Manual, 2nd ed. (2015)
  • ·NICE NG78 - Borderline personality disorder (2009/2023 review)
  • ·Cochrane Review - CBT for depression
  • ·DSM-5-TR (APA, 2022)

İlgili içerikler

İlgili ekoller

İlgili araçlar

İlgili hizmetler

Daha derin oku