MBCT: Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi Nedir?

MBCT Nedir ve Kim Geliştirdi?

Farkındalık Temelli Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) (Mindfulness-Based Cognitive Therapy - MBCT), 1990'larda Zindel Segal, Mark Williams ve John Teasdale tarafından geliştirilmiştir. Üç araştırmacı başlangıçta bilişsel terapinin tekrarlayan depresyonu önlemedeki etkinliğini artırmak amacıyla çalışıyordu. Süreçte Jon Kabat-Zinn'in Farkındalık Temelli Stres Azaltma programından ilham aldılar ve farkındalık meditasyonunu bilişsel terapi teknikleriyle bütünleştirdiler.

Temel keşifleri şuydu: Depresyon geçiren kişilerde toparlanma dönemlerinde bile olumsuz düşünce kalıpları kolayca yeniden aktive olabilir. Hafif bir üzüntü ya da hayal kırıklığı, eski düşünce-duygu sarmallarını tetikleyerek yeni bir depresif atak başlatabilir. MBCT bu kırılganlığı hedef alır.

MBCT Tekrarlayan Depresyonda İşe Yarar mı?

Kısa yanıt: Evet, ve bu konudaki kanıtlar oldukça güçlüdür. Segal, Williams ve Teasdale'in ilk randomize kontrollü çalışması, üç ya da daha fazla depresif atak geçirmiş kişilerde MBCT'nin nüks riskini yaklaşık yüzde elli oranında azalttığını gösterdi. Bu bulgu sonraki araştırmalarla da tutarlı biçimde desteklendi.

İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) bu güçlü kanıt tabanı sayesinde MBCT'yi tekrarlayan depresyon için önerilen tedaviler arasına almıştır. Ancak şunu da belirtmek gerekir: MBCT, aktif depresif atak sırasında birincil tedavi olarak tasarlanmamıştır. Toparlanma döneminde nükse karşı bir koruyucu kalkan işlevi görür.

MBCT Nasıl Uygulanır?

MBCT, 8 haftalık bir grup programı olarak uygulanır. Her hafta yaklaşık iki ila iki buçuk saat süren bir grup seansı ve günlük ev uygulamaları içerir. Program boyunca katılımcılar beden taraması, nefes farkındalığı, hareket meditasyonu ve günlük aktivitelerde bilinçli farkındalık gibi çeşitli farkındalık meditasyonlarını öğrenir.

Programın merkezinde şu fikir yatar: Düşünceler gerçek değil, yalnızca zihinsel olaylar. Onlara kapılmak zorunda değiliz. Klasik bilişsel terapi, olumsuz düşüncelerin içeriğini sorgulamayı öğretir; MBCT ise içeriği sorgulamak yerine düşünceyle olan ilişkiyi değiştirmeyi hedefler.

MBCT'ye merak duyuyorsanız ya da tekrarlayan depresyon süreçlerinizde daha etkili bir yol arıyorsanız, Antalya'daki uzmanlarımızla görüşerek bu programın sizin için uygun olup olmadığını değerlendirebilirsiniz. Bireysel terapi sürecinde uzmanınız hangi aşamada MBCT'nin uygun olduğunu da değerlendirecektir.