Depresyon ve Anksiyete Arasındaki Fark Nedir?

Depresyon ve Anksiyete Arasındaki Fark

Depresyon ve anksiyete hem birlikte sık görülür hem de bazı belirtileri örtüşür. Bu nedenle ayırt etmek hem güç hem de önemlidir.

Depresyon Nedir?

Depresyon, DSM-5 kriterlerine göre en az iki hafta boyunca şu belirtilerden beşinin ya da daha fazlasının çoğu gün, günün büyük bölümünde görülmesiyle tanımlanır:

• Süregelen üzüntü, boşluk veya çökkünlük
• Daha önce zevk alınan aktivitelere ilgi kaybı (anhedoni)
• İştah/kilo değişikliği
• Uyku değişiklikleri (uykusuzluk veya aşırı uyuma)
• Psikomotor yavaşlama veya ajitasyon
• Enerji azalması, yorgunluk
• Değersizlik veya aşırı suçluluk
• Konsantrasyon güçlüğü
• Ölüm veya intihar düşünceleri

Depresyon özünde bir geçmişe ve kayba yönelimli bozukluktur: "Artık hiçbir şeyden zevk alamıyorum", "Anlamsız hissediyorum".

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Anksiyete, tehlike olmadığında veya tehlikeyle orantısız biçimde devam eden korku, endişe ve fizyolojik uyarılmadır. Yaygın anksiyete bozukluğu (GAD), sosyal anksiyete, panik bozukluk, OKB ve fobiler bu kategoride yer alır.

Anksiyete özünde bir geleceğe ve tehdide yönelimli bozukluktur: "Ya olursa?", "Kontrolümü kaybederim", "Bir şeyler kötü gidecek".

İkisi Arasındaki Temel Farklar

| | Depresyon | Anksiyete | |--|-----------|-----------| | Temel duygu | Üzüntü, boşluk | Korku, endişe | | Zaman yönelimi | Geçmişe odaklı | Geleceğe odaklı | | Enerji | Azalmış, donuk | Yüksek uyarılma (fakat tüketici) | | Düşünceler | "Değersizim", "Anlamsız" | "Ya olursa?", "Kontrol kaybederim" | | Hareket | Yavaşlama | Huzursuzluk, kaçınma |

Neden Birlikte Görülürler?

Majör depresyon ve anksiyete bozukluğunun aynı kişide birlikte görülme oranı %50'nin üzerindedir. Bunun birkaç nedeni vardır:

• Ortak biyolojik mekanizmalar (serotonin, stres sistemleri)
• Anksiyete depresyona zemin hazırlayabilir (kronik kaygı tüketir ve umutsuzluğa yol açabilir)
• Depresyon kaygıyı artırabilir (geleceğe yönelik güvensizlik)

Tedavide Nasıl Ayrılır?

Her iki durum için de BDT birinci seçenek kanıta dayalı psikoterapi yaklaşımıdır. Ancak hedef belirleme ve teknikler farklılaşır:

• Depresyonda davranışsal aktivasyon ve olumsuz bilişlerle çalışmak ön planda
• Anksiyetede kaçınma örüntüsünü kırmak ve endişeyle ilişkiyi değiştirmek ön planda

Bu nedenle doğru değerlendirme, en etkili süreci tasarlamak için kritiktir.

Değerlendirme için randevu formumuzu doldurun ya da WhatsApp'tan yazın. ## Kanıta Dayalı Depresyon Tedavisi: Araştırmalar Ne Gösteriyor?

Cochrane meta-analizleri (Cuijpers ve ark., 2019; 500'den fazla araştırma, 21.000+ katılımcı), Bilişsel Davranışçı Terapi'nin (BDT) depresyonun hem akut tedavisinde hem de tekrarlama önlemesinde güçlü etki büyüklüğüne sahip olduğunu göstermektedir. NICE (İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmellik Enstitüsü) ve APA kılavuzları, orta-ağır depresyonda BDT'yi birinci basamak psikolojik tedavi olarak önermektedir.

PHQ-9 ile İlerlemeyi Görünür Kılmak

Mete Psikoloji'de depresyon süreci sezgisel değil, nesnel olarak izlenir. Her seans PHQ-9 ölçeği uygulanır; bu 9 soruluk araç depresif belirti şiddetini 0-27 arasında puanlar ve seans seans değişimi grafiksel olarak takip etmeyi mümkün kılar.

| PHQ-9 Puan | Depresyon Şiddeti | |---|---| | 0–4 | Minimal | | 5–9 | Hafif | | 10–14 | Orta | | 15–19 | Orta-Ağır | | 20–27 | Ağır |

Tedavi başarısı "kendimi daha iyi hissettim" hissiyatıyla değil, sayısal değişimle doğrulanır.

Ne Zaman Destek Almak Gerekir?

Depresif belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa, günlük işlevselliği bozuyorsa veya kendinize zarar verme düşünceleri varsa profesyonel değerlendirme önerilir. Randevu alın ya da WhatsApp üzerinden yazın.