🔍
Sürekli vücut tarama
'Bir şey var mı?' düşüncesiyle bedeni izleme; kalp atışı, ben, lenf nodu kontrolü.
Anksiyete Kümelenmesi
Sağlık Anksiyetesi
Hipokondri / hastalık anksiyetesi bozukluğu. DSM-5 ayrımı, Salkovskis modeli ve BDT temelli süreç.
DSM-5 ayrımıSalkovskis modeli7 dk okuma
Yazar: Uzm. Psk. Berk Mete·Mayıs 2026
6 dk okuma
Özet
Sağlık anksiyetesi, ciddi bir hastalığa sahip olduğuna veya yakalanacağına dair sürekli kaygıdır. Mekanizma: bedensel duyumların felaket yorumlanması + güven arama + tarama davranışları. BDT (Salkovskis modeli) altın standart süreçtir.
Sağlık Anksiyetesi — Veriler
Birinci basamak hekimliği örneklemleri.
%5-7
Genel yaygınlık
Yetişkin nüfus
%20
Yüksek sağlık kaygısı
Birinci basamak hastalar
%70+
BDT yanıt oranı
Salkovskis protokolü
12-16
Tipik seans sayısı
Süreç planlaması
Belirtiler
Tarama, güven arama, kaçınma — üç ana davranışsal eksen.
📱
Siberkondri
Belirti araması: Google, forumlar. 5 dakikada en kötü senaryolar; siberkondri döngüsü.
🏥
Sık doktor başvurusu
Doktor değiştirme, tetkik tekrarlatma. 'İkinci görüş' arayışı.
🤝
Güven arama
Yakınlardan tekrar tekrar 'sence kötü bir şey değil di mi' sorma.
🚫
Kaçınma
Hastane, hastalık haberleri, sağlık programlarından kaçınma; ya da tam tersi takıntılı izleme.
🌀
Geçici rahatlama
Tetkik normal çıkar, 1-3 gün rahat; sonra yeni bir duyum, döngüye dönüş.
Sağlık Anksiyetesi Döngüsü
Beden duyumu → felaket yorumu → tarama/Google → geçici rahatlama → güçlenen anksiyete.
Beden Duyumu
Çarpıntı, kıkırdama, ben.
Felaket Yorumu
'Bu kanser olabilir.'
Tarama / Arama
Vücut tarama + Google.
Güven Arama
Yakına sorma, doktora gitme.
Geçici Rahatlama
1-3 gün sürer.
Güçlenen Anksiyete
Yeni duyum, döngü yeniden.
Beden Duyumu
Çarpıntı, kıkırdama, ben.
Felaket Yorumu
'Bu kanser olabilir.'
Tarama / Arama
Vücut tarama + Google.
Güven Arama
Yakına sorma, doktora gitme.
Geçici Rahatlama
1-3 gün sürer.
Güçlenen Anksiyete
Yeni duyum, döngü yeniden.
Gerçek Hastalık Endişesi vs Sağlık Anksiyetesi
| Özellik | Özellik | Gerçek Endişe | Sağlık Anksiyetesi |
|---|---|---|---|
| Tetik | Tetik | Somut bulgu, doktor uyarısı | Belirsiz bedensel duyumlar |
| Süre | Süre | Bulgu netleşene kadar | Aylar/yıllar, sürekli |
| Davranış | Davranış | Rutin değerlendirme, tedavi planı | Tekrarlayan tetkik, Google, güven arama |
| Rahatlama | Tetkik sonrası | Net cevapla rahatlama kalıcı | 1-3 gün rahatlama, sonra yeni endişe |
| İşlevsellik | İşlevsellik | Korunur | Belirgin bozulma |
Tetik
- Özellik
- Tetik
- Gerçek Endişe
- Somut bulgu, doktor uyarısı
- Sağlık Anksiyetesi
- Belirsiz bedensel duyumlar
Süre
- Özellik
- Süre
- Gerçek Endişe
- Bulgu netleşene kadar
- Sağlık Anksiyetesi
- Aylar/yıllar, sürekli
Davranış
- Özellik
- Davranış
- Gerçek Endişe
- Rutin değerlendirme, tedavi planı
- Sağlık Anksiyetesi
- Tekrarlayan tetkik, Google, güven arama
Rahatlama
- Özellik
- Tetkik sonrası
- Gerçek Endişe
- Net cevapla rahatlama kalıcı
- Sağlık Anksiyetesi
- 1-3 gün rahatlama, sonra yeni endişe
İşlevsellik
- Özellik
- İşlevsellik
- Gerçek Endişe
- Korunur
- Sağlık Anksiyetesi
- Belirgin bozulma
BDT Süreci — Salkovskis Modeli
Tipik 12-16 seanslık süreç. Maruz bırakma + tepki önleme çekirdek araç.
1
Psikoeğitim ve formülasyon
Sağlık anksiyetesinin nasıl çalıştığı, kaçınma + güven arama + tarama döngüsü. Kişiye özel haritalama.
2
Bilişsel sorgulama (Salkovskis modeli)
Bedensel duyumların felaket yorumlanması ele alınır. Alternatif, gerçekçi yorumlar üretilir.
3
Davranışsal deneyler
'Bedensel duyuma odaklanırsam artar mı, azalır mı?' deneyleri.
4
Maruz bırakma + tepki önleme
Vücut tarama, Google arama, yakına sorma davranışlarının kademeli azaltılması.
5
Belirsizlik toleransının artırılması
'%100 emin olmadan yaşamak' kapasitesi süreç boyunca güçlendirilir.
6
Nüks önleme
Tetik durumlar ve erken uyarı belirtileri planı.
Sık Sorulan Sorular
Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
- DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
- Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
- Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
- Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
- 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.
BPS
Graduate Member
#763717
Deneyim
2.000+ seans
Yetişkin · çift · çocuk
Memnuniyet
4.9 puan
Google 183+ yorum
Yanıt
24 saat içinde
İlk randevu