Yas Süreci: Aşamaları ve Yas Terapisi
Klinik İnceleme
Uzm. Psk. Mısra İlksen Önder tarafından incelendi
Beykoz Üniversitesi — Klinik Psikoloji YL · BDT, EFT, 16 İleri Düzey BDT Modülü
Kayıp, insan deneyiminin kaçınılmaz bir parçasıdır. Yas süreci doğrusal bir yolculuk değildir ve her bireyde farklı biçimlerde yaşanır. Bu yazıda yasın psikolojisini ve terapötik desteğin rolünü ele aldık.
Yas: Evrensel Ama Kişisel Bir Deneyim
Yas, yalnızca ölüm kaybına verilen tepkiyi değil; ilişki sonu, iş kaybı, sağlık değişimi, göç ya da hayallerden vazgeçmek gibi pek çok farklı kayıp türüne verilen doğal bir psikolojik tepkiyi kapsar. Yas bir hastalık değildir; acıya verilen insan yanıtıdır. Ancak bazen bu süreç karmaşıklaşır ve profesyonel destek gerektirir.
Kübler-Ross'un Yas Aşamaları ve Ötesi
Elizabeth Kübler-Ross'un önerdiği beş aşama modeli (inkar, öfke, pazarlık, depresyon, kabul) yas sürecini anlamlandırmak için önemli bir çerçeve sunmuştur. Ancak modern yas araştırmaları, yasın bu aşamaları sırayla ve her birini eksiksiz yaşamak zorunda olmadığını; aşamaların tekrarlanabileceğini ve bazı insanlar için hiç oluşmayabileceğini ortaya koymaktadır.
Normal Yas ile Karmaşık Yas Arasındaki Fark
Çoğu insan, zaman ve destekle yasla başa çıkabilir. Karmaşık yas (prolonged grief disorder) ise kayıptan 12 ay (çocuk kaybında 6 ay) sonra da yoğun özlem, ölümün gerçekliğini kabul etmekte güçlük, işlevselliği ciddi ölçüde bozan belirtilerle karakterizedir. DSM-5-TR bu durumu ayrı bir tanı kategorisi olarak tanımlamaktadır.
Yas Sürecinde Kendinizi Destekleme Yolları
- Duyguları bastırmak yerine hissetmek ve ifade etmek
- Sosyal destek aramak ve yalnız kalmamak
- Rutinlerinizi mümkün olduğunca korumak
- Yaratıcı ifade yolları bulmak (yazma, sanat, müzik)
- Öz şefkatle yaklaşmak; 'iyi' ya da 'kötü' yas diye bir şey yoktur
Yas Terapisi
Yas terapisi, yaşananları güvenli bir ortamda anlamlandırmanıza, kaybettiğinizle yeni bir içsel ilişki kurmanıza ve hayatınıza anlam katmaya devam etmenize destek olur. bireysel terapi, bu süreçte yargılamadan eşlik eden bir alan sunar.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Travma Odaklı BDT gibi yaklaşımlar, karmaşık yas ve travmatik kayıplar için de etkili araçlar sunmaktadır.
Sonuç
Yaşadığınız kayıpla ilgili destek almak istiyorsanız randevu almak için bize ulaşabilirsiniz. Yasınıza eşlik etmekten onur duyarız.
Bu İçeriği Hazırlayan ve Kontrol Eden

Uzm. Psk. Berk Mete
Klinik Psikolog
Birkbeck, University of London — MSc Health & Clinical Psychology · BPS Graduate Member #763717

Uzm. Psk. Mısra İlksen Önder
Klinik Psikolog
Beykoz Üniversitesi — Klinik Psikoloji YL · BDT, EFT, 16 İleri Düzey BDT Modülü
Tıbbi Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Psikolojik belirtiler yaşıyorsanız lütfen lisanslı bir klinik psikolog veya psikiyatrist ile görüşünüz.
Profesyonel destek almak ister misiniz?
BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da veya online olarak görüşebilirsiniz.
