Terapi Sürecinde Direnç Neden Oluşur ve Nasıl Aşılır?
Klinik İnceleme
Uzm. Psk. Mısra İlksen Önder tarafından incelendi
Beykoz Üniversitesi — Klinik Psikoloji YL · BDT, EFT, 16 İleri Düzey BDT Modülü
Terapi sürecinde değişime karşı direnç, zayıflığın değil psikenin koruyucu bir mekanizmasının işaretidir. Bu yazıda direncin psikolojisini ve terapötik süreçteki rolünü ele aldık.
Direnç Nedir? Neden Normaldir?
Terapi sürecinde direnç, değişime yönelik bilinçli ya da bilinç dışı karşı koyma eğilimini ifade eder. Bu; seanslara geç gelmek, konuşmaktan kaçınmak, terapisti eleştirmek, ödevleri yapmamak ya da konu değiştirmek gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Direnç bir sorun değildir; terapinin en önemli çalışma malzemelerinden biridir.
Direncin Psikolojik Kaynakları
- Değişim korkusu: Mevcut ağrılı durum bile tanıdıktır ve bilinmeyenden daha az tehditkâr görünebilir.
- Savunma mekanizmaları: Acı verici içeriklere karşı psişenin kendini koruma biçimleri
- Terapötik ilişkide güvensizlik: Yeterli bağ kurulmadan derin materyallere girmek güçtür.
- Kimlik tehdidi: Sorunun çözülmesi, kimliğin bir parçasını kaybetmek gibi hissettirilebilir.
- Kazanılmış avantajlar: Semptomlara bağlı dikkat veya sorumluluktan muafiyet
Dirençle Nasıl Çalışılır?
İşaret Etmek ve Adlandırmak
Deneyimli bir terapist, direnci eleştirmez; fark eder ve nazikçe adlandırır. "Bugün bu konuya gelince duraksadığınızı fark ettim, bu size neler çağrıştırıyor?" gibi bir yaklaşım savunmacılığı azaltır.
İşlevini Anlamak
Direnç her zaman bir şeyi korumaya çalışır. Ne korunmaya çalışıldığını anlamak, direncin ötesine geçmenin anahtarıdır.
Değişim Ambivalansını Normalize Etmek
Motivasyonel Görüşme yaklaşımı, "Değişmek istiyorum ama istemiyorum" ikilemi üzerine odaklanır. Bu ambivalansı kabul etmek, zorlamaktan çok daha etkilidir.
Terapist Faktörü
Direnç bazen terapötik ilişkiyle ilgili sinyaller verir. Güvenli, yargılamayan, meraklı bir terapötik ilişki, direncin eriyeceği zemini hazırlar.
bireysel terapi sürecinde direnç, terapinin kaçınılan değil birlikte çalışılan bir parçasıdır. Şema Terapi, özellikle köklü ve derinleşmiş direnç örüntülerini anlamlandırmada etkili bir çerçeve sunar.
Sonuç
Terapiye başlamayı ya da devam etmeyi düşünüyorsanız randevu almak için bize ulaşabilirsiniz.
Bu İçeriği Hazırlayan ve Kontrol Eden

Uzm. Psk. Berk Mete
Klinik Psikolog
Birkbeck, University of London — MSc Health & Clinical Psychology · BPS Graduate Member #763717

Uzm. Psk. Mısra İlksen Önder
Klinik Psikolog
Beykoz Üniversitesi — Klinik Psikoloji YL · BDT, EFT, 16 İleri Düzey BDT Modülü
Tıbbi Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Psikolojik belirtiler yaşıyorsanız lütfen lisanslı bir klinik psikolog veya psikiyatrist ile görüşünüz.
Profesyonel destek almak ister misiniz?
BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da veya online olarak görüşebilirsiniz.
