Karşılaştırma

Kısa Süreli mi, Uzun Süreli Psikoterapi mi?

8-12 seanslık akut odaklı terapi mi, 6-24 ay süren yapısal terapi mi? Sorun türüne göre süre seçimi rehberi.

Ücretsiz değil — ön görüşme talep edinTüm karşılaştırmalar

Kısa cevap

Akut belirti odaklı tablolar (panik, hafif-orta depresyon, basit fobi) genellikle 8-16 seansta BDT ile çözülür. Tekrar eden örüntüler, kişilik düzeyi sorunlar, çocukluk kökenli ilişkisel yaralar ise şema terapi veya psikodinamik terapi gibi 12-24 ay süren yapısal süreçler gerektirir. Süre kararı tablonun derinliğine ve danışanın hedefine göre verilir.

Kaynaklar: NICE NG222 - Depression treatment (2022) · APA Practice Guideline for Personality Disorders (2017) · Cochrane Review - Brief psychological therapies (2021)

Cochrane (2021) ve NICE NG222 (2022) hafif-orta depresyon, panik bozukluk ve sosyal kaygı için 8-20 seans aralığında protokol önerirken; APA (2017) kişilik bozukluğu spektrumunda yapısal psikoterapinin 12-24 ay sürdürülmesi gerektiğini bildirir. Türkiye'de yapılan klinik gözlem çalışmaları, ortalama terapi süresinin yaklaşık 18 seans olduğunu, ancak kişilik örüntüsü ve travma tablolarında ortalamanın 50 seansı geçtiğini gösterir. Süre seçimi sorunun yüzeysel mi yapısal mı olduğuna, eşlik eden tabloya, danışanın motivasyon ve hedefine göre planlanır. Kısa süreli terapi 'hızlı çözüm' değil, hedefe doğrudan ulaşılabilen tablolar için protokol; uzun süreli terapi 'gereksiz uzatma' değil, derin örüntü değişiminin doğasıdır.

Yan yana karşılaştırma

Temel hedef

KISA SURELI

Kısa süreli: belirli bir belirti veya hedefe odaklı çözüm

UZUN SURELI TERAPI

Uzun süreli: yapısal örüntü, ilişkisel şema ve karakter düzeyi değişim

Süre

KISA SURELI

8-20 seans, 2-5 ay

UZUN SURELI TERAPI

40-100+ seans, 12-24 ay (bazen daha uzun)

Kanıt düzeyi

KISA SURELI

BDT, IPT, kısa dinamik terapide Düzey 1

UZUN SURELI TERAPI

Şema terapi, MBT, TFP kişilik örüntülerinde Düzey 1

Uygulayıcı yetkisi

KISA SURELI

Klinik psikolog (protokole eğitimli)

UZUN SURELI TERAPI

Klinik psikolog (uzun süreli/şema/dinamik eğitimi olan)

Maliyet (göreli)

KISA SURELI

Toplam maliyet göreli düşük

UZUN SURELI TERAPI

Toplam maliyet göreli yüksek, ancak nüks oranı düşük

Hangi durumda

KISA SURELI

Panik, fobi, akut yas, hafif-orta depresyon, sınava bağlı kaygı

UZUN SURELI TERAPI

Kişilik örüntüleri, çocukluk kökenli ilişki sorunları, kompleks travma, kronik depresyon

Sınırlılıklar

KISA SURELI

Yapısal değişimi hedeflemez, nüks riski yüksek olabilir

UZUN SURELI TERAPI

Zaman ve finansal yatırım gerektirir, hızlı belirti rahatlaması beklenmemeli

Hangi durumda hangisi?

  • Trafik kazası sonrası 6 aydır araç korkusu

    Önerilen Kısa süreli (maruz bırakma BDT, ~10 seans)

    Spesifik fobi protokolü kısa sürede etkilidir

  • Tekrar eden toksik ilişki örüntüsü

    Önerilen Uzun süreli (şema terapi)

    Kendilik düzeyi şema çalışması gerekir

  • İş yerinde patron baskısıyla başlamış anksiyete

    Önerilen Kısa süreli BDT

    Tetikleyici net ve sınırlıdır

  • Çocukluk istismarı sonrası kompleks tablo

    Önerilen Uzun süreli, faz odaklı terapi

    ISTSS kompleks travma kılavuzu faz odaklı uzun süreli müdahale önerir

  • Yeni yas, 3 aydır süren ağlama nöbetleri

    Önerilen Kısa süreli yas terapisi (8-12 seans)

    Akut yas çoğunlukla yapılandırılmış protokole iyi yanıt verir

  • Sınırda kişilik örüntüsü, sık duygusal kriz

    Önerilen Uzun süreli (DBT veya şema terapi, 12-24 ay)

    Kişilik düzeyi çalışma standart kabul edilir

Sık karşılaşılan yanlış inanışlar

  • "Terapi sonsuza kadar sürer": Çoğu kaygı/depresyon tablosu 12-20 seansta belirgin rahatlama gösterir.
  • "Kısa terapi yüzeyseldir": Kanıta dayalı protokoller sorun-özgül derinlikte çalışır, sadece konu daralmıştır.
  • "Uzun terapi bağımlılık yaratır": İyi yürütülen psikoterapi danışanın özerkliğini artırır; bağımlılık doğru çerçevede oluşmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Hedef belirli ve tablo akut ise evet. Yapısal sorun varsa kısa süreli yetersiz kalabilir.

Klinik kaynaklar

  • ·NICE NG222 - Depression treatment (2022)
  • ·APA Practice Guideline for Personality Disorders (2017)
  • ·Cochrane Review - Brief psychological therapies (2021)
  • ·ISTSS Complex PTSD Treatment Guidelines (2018)
  • ·Young et al., Schema Therapy: A Practitioner's Guide (2003)

İlgili içerikler

İlgili ekoller

İlgili araçlar

İlgili hizmetler

Daha derin oku