Çocuklarda DEHB: Belirtiler, Tanı Süreci ve Tedavi
Klinik İnceleme
Uzm. Psk. Berk Mete tarafından incelendi
Birkbeck, University of London — MSc Health & Clinical Psychology · BPS Graduate Member #763717
DEHB, dünya genelinde okul çağı çocuklarının yaklaşık %5-7'sini etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Belirtilerin doğru tanınması ve erken müdahale, çocuğun geleceği açısından kritik önem taşır.
DEHB Nedir?
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat kontrolü, dürtü yönetimi ve aktivite düzenleme güçlükleriyle karakterize bir nörogelişimsel bozukluktur. DSM-5'te üç alt tipi tanımlanmıştır: Ağırlıklı dikkat eksikliği tipi, ağırlıklı hiperaktivite-dürtüsellik tipi ve karma tip.
DEHB'nin Nörobiyolojisi
DEHB'de prefrontal korteks ve bazal ganglion bağlantılarında işlevsel farklılıklar gözlemlenmektedir. Dopamin ve norepinefrin sistemlerindeki dengesizlik, dikkat, çalışma belleği ve yürütücü işlevleri etkiler. DEHB bir 'tembel çocuk' meselesi değildir; nörolojik temelleri olan bir gelişim farkıdır.
Belirtiler: Yaşa Göre Değişir
Okul Öncesi (3-6 yaş)
- Aşırı hareketlilik, durdurulamayan koşup zıplama
- Tehlikeli durumların fark edilmemesi
- Kurallara uymakta aşırı güçlük
Okul Çağı (6-12 yaş)
- Dikkati sürdürmekte güçlük, kolayca dağılma
- Organizasyon ve planlama sorunları
- Sıra bekleyememe, derste söz kesme
- Eşya kaybetme
Ergenlik
- İç huzursuzluk, yerinde duramama hissi
- Zaman yönetimi güçlükleri
- Akademik başarısızlık ve düşük öz güven
Tanı Süreci
DEHB tanısı yalnızca bir gözleme veya ankete dayandırılamaz. Kapsamlı bir değerlendirme; psikolog, ebeveyn ve öğretmen görüşmeleri, standart ölçekler ve gerektiğinde nöropsikolojik testleri içermelidir. DEHB ile benzer belirtiler gösteren anksiyete, uyku sorunları ve öğrenme güçlükleri de değerlendirmede göz önünde bulundurulmalıdır.
Tedavi Yaklaşımları
En etkili tedavi modeli, ilaç tedavisi ve psikososyal müdahalelerin birleşimidir. çocuk ve ergen terapisi kapsamında ebeveyn eğitimi, davranış yönetimi teknikleri ve çocukla bireysel çalışma yürütülür. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), özellikle yürütücü işlev becerilerini geliştirmeye yönelik uyarlamaları sayesinde DEHB'de de etkili bir araçtır.
Sonuç
Çocuğunuzda DEHB ile ilgili endişeleriniz varsa randevu almak için bize ulaşın. Erken destek büyük fark yaratır.
Bu İçeriği Hazırlayan ve Kontrol Eden

Uzm. Psk. Mısra İlksen Önder
Klinik Psikolog
Beykoz Üniversitesi — Klinik Psikoloji YL · BDT, EFT, 16 İleri Düzey BDT Modülü

Uzm. Psk. Berk Mete
Klinik Psikolog
Birkbeck, University of London — MSc Health & Clinical Psychology · BPS Graduate Member #763717
Tıbbi Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Psikolojik belirtiler yaşıyorsanız lütfen lisanslı bir klinik psikolog veya psikiyatrist ile görüşünüz.
Profesyonel destek almak ister misiniz?
BPS üyesi klinik psikologlarımızla Antalya'da veya online olarak görüşebilirsiniz.
