GAD-7: Yaygın Kaygı Bozukluğu Tarama Testi

GAD-7 (Generalized Anxiety Disorder-7), yaygın kaygı bozukluğu belirtilerini son iki hafta penceresinde tarayan, yedi maddelik kısa bir öz-bildirim aracıdır. Spitzer, Kroenke, Williams ve Löwe tarafından 2006 yılında yayımlanan ölçek (Archives of Internal Medicine), bugün birincil bakımdan uzman psikoloji ofislerine kadar en yaygın kullanılan kaygı tarama testlerinden biridir. Hemen vurgulamak gerekir: GAD-7 bir tanı aracı değildir. Yüksek skor "siz yaygın kaygı bozukluğusunuz" demek değildir; sadece klinisyenin daha derin değerlendirme için yön bulmasına yardımcı olur.

Mete Psikoloji ofisimizde GAD-7'yi tek başına bir etiket aracı olarak değil, danışanın iç dünyasını anlamak için bir başlangıç sorgusu olarak kullanırız. Sonuç, ilk görüşme sırasında klinisyenle birlikte yorumlanır. Burada amaç "size etiket vermek" değil, sürecin başlangıcında ortak bir referans noktası oluşturmaktır.

GAD-7 Hangi Belirtileri Tarar

Yedi madde, DSM-5-TR'deki Yaygın Kaygı Bozukluğu kriterleriyle hizalanmıştır. Sorgulanan alanlar:

• Gergin, kaygılı veya sinirli hissetme
• Endişeyi kontrol edememe
• Farklı konularda aşırı endişelenme
• Gevşeyememe
• Yerinde duramayacak kadar huzursuz olma
• Kolayca rahatsız olma veya sinirlenme
• Korkunç bir şey olacakmış gibi hissetme

Her madde 0 (hiç) ile 3 (neredeyse her gün) arasında puanlanır. Toplam puan 0-21 aralığındadır. Ek bir madde olarak belirtilerin günlük işlevselliği ne ölçüde etkilediği sorgulanır; bu ek soru toplam puana dahil edilmez ama klinik karar için önemli bir veri sunar.

Kesme Noktaları

Spitzer ve arkadaşlarının önerdiği yorumlama eşikleri şöyledir:

• 0-4: Minimal
• 5-9: Hafif kaygı
• 10-14: Orta düzey
• 15-21: Ağır kaygı

Klinik literatürde 10 puan, ileri değerlendirme için tetikleyici eşik olarak kabul edilir. Bu eşik sadece yaygın kaygı için değil; panik bozukluğu, sosyal fobi ve travma sonrası stres bozukluğu gibi diğer kaygı tablolarında da yükselebilir. Yani 10+ skor bir uyarıdır; ne olduğunu klinisyen söyler. Klinikte aynı skorun farklı kişilerde farklı tabloları işaret edebileceğini sıkça gözlemleriz.

GAD-7 Ne Yapar, Ne Yapmaz

Ne yapar: - Belirti şiddetinin son iki haftalık bir fotoğrafını verir. - Tedavi sürecinde objektif takip için tekrar ölçülebilir. - Klinisyen ile danışan arasında belirti dili için ortak bir referans oluşturur. - Birincil bakımda anksiyete bozukluğu olabilecek hastaları taramaya yardımcı olur. - Tedaviye yanıtı sayısal olarak gösterir; danışan kendi ilerlemesini daha somut izleyebilir.

Ne yapmaz: - Yaygın kaygı, panik, sosyal fobi veya OKB ayrımı yapmaz. - Tanı koymaz. - Tetikleyicileri, bilişsel çarpıtmaları veya yaşam öyküsünü ortaya çıkarmaz. - Tek seferlik kötü bir hafta ile kronik tabloyu ayırt etmez. - Bedenle ifade edilen (somatik baskın) kaygı profillerini eksik yansıtabilir.

Bu nedenle yüksek GAD-7 skoru gelen bir danışanda klinisyen; sürenin altı aydan uzun olup olmadığını, somatik belirtilerin (uyku, kas gerginliği, konsantrasyon) eşlik edip etmediğini, panik atak atakları olup olmadığını ve OKB ya da fobi gibi başka bir tablonun ön planda olup olmadığını ayrıca sorgular.

Sınırlamalar

GAD-7 pratik ve hızlı bir araçtır; bu güçlü yönler aynı zamanda sınırlamalarıdır.

• Spesifite düşüklüğü: Skor yüksekliği yaygın kaygıya değil, başka anksiyete bozukluklarına ya da depresyona da işaret edebilir. Bu yüzden çoğu klinisyen PHQ-9 ile birlikte kullanır.
• Kültürel ifade: "Korkunç bir şey olacakmış gibi" maddesi her kültürde aynı yoğunlukta tetikleyici değildir.
• Bağlam bağımlılığı: Sınav haftası, taşınma süreci, akut bir stresör skorunu geçici olarak şişirebilir.
• Maskelenme: Bedensel belirtilerle gelen, duygusal kelime dağarcığı sınırlı olan danışanlar gerçekte yüksek olduğu halde düşük skor verebilir.
• Komorbid depresyon: Yaygın kaygı ile depresyon tedavisi gerektiren tabloların birlikteliği yaygındır; tek bir skor bunu ortaya çıkarmaz.
• Tıbbi tablolar: Tiroid disfonksiyonu, kafein aşırı kullanımı, kardiyovasküler belirtiler de GAD-7 skorunu yükseltebilir; bu yüzden gerekli vakalarda tıbbi konsültasyon önerilir.

Klinikte Nasıl Yorumluyoruz

Mete Psikoloji ofisimizde GAD-7'yi danışanın ön değerlendirme dosyasının bir parçası olarak ele alırız. Skoru yorumlarken üç katmanı birlikte okuruz: belirti şiddeti (puan), belirti süresi (kaç aydır), ve işlevsel etki (iş, ilişkiler, uyku). Birlikte değerlendirilmediğinde skor tek başına yanıltıcıdır.

Kaygı tablosuyla çalışan kanıta dayalı yaklaşımlarımız arasında BDT, ACT ve uygun olgularda şema terapi bulunur. Tedavi planı, GAD-7 skoruna değil, kapsamlı klinik formülasyona göre kurulur. NICE 2022 anksiyete kılavuzu da bu kademeli yaklaşımı önerir: hafif vakalar için psikoeğitim ve düşük-yoğunluklu müdahale, orta-ağır vakalar için ise BDT veya uygun durumlarda farmakoterapi kombinasyonu. Sürecin başında danışanla beraber bir hedef tanımlanır; GAD-7 bu hedefe ne kadar yaklaşıldığının somut bir aynası olur.

Kaygı belirtileriniz iki haftadan uzun süredir gündelik yaşamınızı etkiliyorsa, anksiyete tedavisi sayfamızı incelemenizi ve Antalya psikolog kadromuzdan bir uzmanla ön görüşme almanızı öneririz. Süreç, danışan hızında, baskı olmadan ilerletilir.

Sıkça Sorulan Sorular

GAD-7 skorum 13. Ciddi bir sorunum mu var?

GAD-7 yaygın kaygı tanısı koyar mı?

PHQ-9 ile GAD-7 birlikte mi uygulanır?

Online GAD-7 testleri güvenilir mi?

GAD-7 skorum düşük ama çok kaygılıyım, ne anlama gelir?