Perinatal Rehber · NICE NG192

Doğum Öncesi Anksiyete

Hamilelikte yaklaşık her beş anne adayından birini etkileyen perinatal kaygı. Belirtiler, trimester seyri ve kanıta dayalı süreç desteği.

Perinatal yaygınNICE + DSM-5-TR8 dk okuma
Mete doğum öncesi anksiyete rehberi
Yazar: Uzm. Psk. Berk Mete·Mayıs 2026
8 dk okuma

Özet

Doğum öncesi anksiyete, perinatal dönemin en sık ruh sağlığı tablolarından biridir. NICE NG192, ilk basamak olarak psikoterapiyi önerir. Belirtiler iki haftayı aşar ve işlevselliği bozarsa uzman değerlendirmesi gereklidir. Süreç doğum sonrasını kapsayacak biçimde açık uçlu planlanır.

Perinatal Anksiyete — Veriler

NICE NG192, BJPsych ve Türk Jinekoloji Obstetrik Derneği bültenleri.

%15-20
Antenatal yaygınlık
Dennis ve ark. (2017)
%22
Türkiye verisi
Belirgin kaygı düzeyi
%13
Tanı düzeyi
NICE NG192 (2020)
3x
Postpartum risk
Tedavi edilmeden

Belirtiler

Bedensel, bilişsel ve davranışsal düzlemler birlikte ortaya çıkar.

💓

Çarpıntı / nefes darlığı

Otonom sinir sistemi uyarılması. Hamilelik fizyolojisiyle örtüşen belirtiler ayırıcı tanıyı zorlaştırır.

🌀

Felaketleştirme

Bebeğin sağlığına ilişkin ısrarlı 'ya olursa' düşünceleri.

🔁

Aşırı kontrol

Fetal hareket sayma, sık tetkik talebi, dezenfeksiyon ritüelleri.

📱

Siberkondri

Belirti arama döngüsü, sosyal medya kıyaslama yükü.

🌙

Uyku bölünmeleri

Uykuya dalmada güçlük, gece uyanmaları, kabuslar.

🧠

Ego-distonik imgeler

Perinatal OKB: bebeğe zarar gelmesi imgeleri. Kişinin değerleriyle çelişir; eyleme dönüşme riski yok denecek kadar düşüktür.

Trimester Bazlı Seyir

Belirtiler dalgalıdır; her dönemin kendine özgü tetikleyicileri vardır.

1

1. Trimester (0-12 hafta)

Dalgalı seyir. Bulantı + yorgunluk + hormonal değişim; gebelik kaybı korkusu en yüksek dönem.

2

2. Trimester (13-27 hafta)

Geçici yatışma. Bedensel uyum, anatomik tarama sonrası göreceli rahatlama.

3

3. Trimester (28-40 hafta)

Yeniden yoğunlaşma. Doğum süreci, ebeveynlik yeterliliği, bebeğin sağlığı endişeleri ön planda.

4

Doğum öncesi son 4 hafta

Tokofobi belirtileri tepe yapabilir. Doğum planı + psikoterapi paralel ilerletilir.

5

Postpartum geçiş

Doğum sonrası ilk 6 hafta yüksek risk dönemi. Süreç açık uçlu planlanır; perinatal süreklilik korunur.

Doğum Öncesi vs Doğum Sonrası Kaygı

Odak

Özellik
Endişe odağı
Doğum Öncesi
Bebeğin sağlığı, doğum süreci, ebeveynlik yeterliliği
Doğum Sonrası
Bebeğin bakımı, kazara zarar verme imgeleri, uyku

Bedensel

Özellik
Bedensel ifade
Doğum Öncesi
Çarpıntı, nefes darlığı, uyku bölünmeleri
Doğum Sonrası
Yorgunluk, hipervijilans, çarpıntı

Hormonal zemin

Özellik
Hormonal zemin
Doğum Öncesi
Östrojen-progesteron yükselişi
Doğum Sonrası
Ani hormonal düşüş + emzirme prolaktini

Tetikleyici

Özellik
Tetikleyici
Doğum Öncesi
Tetkik sonuçları, fetal hareketler
Doğum Sonrası
Bebeğin ağlaması, uyku açığı, sosyal medya kıyaslama

Süreç

Özellik
Süreç odağı
Doğum Öncesi
Felaketleştirme + kontrol ritüelleri
Doğum Sonrası
Ego-distonik imgeler + öz-suçlama

Mete'den Beş Pratik Öneri

  1. Endişe saati: Gün içine dağılan kaygıyı belirli bir saate erteleyin (örn. 19:00, 20 dk).
  2. Sosyal medya tavan: Gebelik içerikleri için günlük süre sınırı koyun.
  3. Diyafram nefesi: Günde 2 kez 5 dk; parasempatik sistemi etkinleştirir.
  4. Eşle check-in: Haftada bir 20 dakikalık "gebelik konuşması" — belirsizliği paylaşılan alana taşır.
  5. Erken başvuru: Belirtiler 2 haftayı aşıyorsa beklemek değil, ön görüşme talep etmek koruyucudur.
Mete perinatal

Sık Sorulan Sorular

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

2.000+ seans

Yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

4.9 puan

Google 183+ yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.