Şema Terapi
Antalya'da uzman klinik psikologlarla Şema Terapi. Erken dönem örüntülerinizi anlayın, köklü değişim sağlayın.
Şema Terapi Nedir?
Şema Terapi, Jeffrey Young tarafından 1990'larda geliştirilen, bilişsel davranışçı terapi, bağlanma kuramı, nesne ilişkileri kuramı ve gestalt terapiyi bir araya getiren bütünleştirici bir psikoterapi yaklaşımıdır. Özellikle kronik ve derin köklü psikolojik sorunların tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır.
Şema terapi, kişinin çocukluk ve ergenlik döneminde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlarından kaynaklanan "erken dönem uyumsuz şemaları" hedef alır. Bu şemalar, yaşam boyunca kendini tekrarlayan olumsuz düşünce, duygu ve davranış örüntüleridir.
Mete Psikoloji'de, şema terapi alanında deneyimli klinik psikologlarımız, danışanlarına güvenli bir terapötik ortamda köklü değişim imkanı sunmaktadır. Antalya'da şema terapi almak isteyen danışanlarımız için kapsamlı bir tedavi süreci planlıyoruz.
Erken Dönem Uyumsuz Şemalar
Young, 18 erken dönem uyumsuz şema tanımlamıştır. Bu şemalar, beş temel ihtiyaç alanı altında gruplandırılır. Her şema, çocuklukta karşılanmamış bir ihtiyacın yansımasıdır:
Kopukluk ve Reddedilme
Terk edilme, güvensizlik, duygusal yoksunluk, kusurluluk ve sosyal izolasyon şemalarını içerir. Güvenli bağlanma ihtiyacının karşılanmamasından kaynaklanır.
Zedelenmiş Özerklik
Bağımlılık, dayanıksızlık, iç içe geçme ve başarısızlık şemalarını kapsar. Kişinin yeterlilik ve bağımsızlık duygusunun gelişememesiyle ilgilidir.
Zedelenmiş Sınırlar
Haklılık/büyüklenmecilik ve yetersiz özdenetim şemalarını içerir. Sınır koyma ve sorumluluk alma becerisinin yeterince gelişememesinden kaynaklanır.
Diğerlerine Yönelimlilik
Boyun eğicilik, kendini feda etme ve onay arayıcılık şemalarını kapsar. Kişinin kendi ihtiyaçları yerine sürekli başkalarının ihtiyaçlarını ön plana koymasıdır.
Aşırı Tetikte Olma
Karamsarlık, duyguları bastırma, yüksek standartlar ve cezalandırıcılık şemalarını içerir. Kendiliğindenlik ve rahatlama ihtiyacının bastırılmasıyla ilişkilidir.
Şema Modları
Şema modları, anlık duygusal durumları ve başa çıkma biçimlerini tanımlar. Modlar, şemalar aktive olduğunda ortaya çıkan duygusal, bilişsel ve davranışsal tepki kalıplarıdır. Şema terapi sürecinde mod çalışması, değişimin en güçlü araçlarından biridir.
Çocuk modları (kırılgan, kızgın, dürtüsel çocuk)
Uyumsuz başa çıkma modları (teslim, kaçınma, aşırı telafi)
İşlevsiz ebeveyn modları (cezalandırıcı, talepkar ebeveyn)
Sağlıklı yetişkin modu (terapinin güçlendirmeyi hedeflediği mod)
Şema terapinin temel hedeflerinden biri, kişinin sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmektir. Bu mod, kişinin şemalarını tanıyabildiği, duygularını düzenleyebildiği ve sağlıklı kararlar alabildiği bir içsel durumdur.
Şema Terapi Kimlere Uygun?
Şema terapi, özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilen bir yaklaşımdır:
Tekrarlayan ilişki sorunları yaşayanlar
Kronik depresyon ve anksiyete
Kişilik bozuklukları (özellikle borderline)
Kısa süreli terapilerden yeterli fayda göremeyenler
Çocukluk travmaları ve ihmal geçmişi
Kronik özgüven sorunları
Duygu düzenleme güçlükleri
Tekrarlayan kendine zarar verici kalıplar
Şema terapi, BDT ile yeterli ilerleme sağlanamamış durumlarda veya sorunların daha derin köklerine inmek gerektiğinde özellikle değerli bir seçenektir. Uzmanlarımız, değerlendirme sürecinde hangi yaklaşımın sizin için en uygun olduğunu belirleyecektir.
Şema Terapi Süreci
Şema terapi süreci, iki ana aşamadan oluşur:
Değerlendirme ve Farkındalık Aşaması
Bu aşamada şemalarınız ve modlarınız tanımlanır. Young Şema Ölçeği, detaylı yaşam öyküsü görüşmesi ve imgeleme teknikleri kullanılarak kapsamlı bir vaka formülasyonu oluşturulur. Bu süreç, kendinizi daha iyi anlamanızı sağlar.
Değişim Aşaması
Bilişsel, yaşantısal, davranışsal ve ilişkisel teknikler kullanılarak şemalar dönüştürülür. İmgeleme ve boş sandalye teknikleri gibi yaşantısal yöntemler, duygusal düzeyde değişim sağlar. Sınırlı yeniden ebeveynlik yaklaşımıyla terapötik ilişki, iyileşmenin bir aracı haline gelir.
Şema terapi, genellikle 6 aydan 2 yıla kadar sürebilen daha uzun süreli bir yaklaşımdır. Seanslar haftada bir kez, 50 dakika olarak gerçekleştirilir. Sürecin uzunluğu, şemaların derinliğine ve danışanın hedeflerine göre kişiselleştirilir. Terapi sürecimiz hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Şema terapi nedir?
Şema terapi, erken dönem yaşantılardan kaynaklanan olumsuz örüntüleri (şemaları) tanımlayıp dönüştürmeyi hedefleyen bütünleştirici bir psikoterapi yaklaşımıdır. Jeffrey Young tarafından geliştirilmiş olup bilişsel davranışçı terapi, bağlanma kuramı ve gestalt terapi gibi farklı yaklaşımları bir araya getirir.
Şema terapi kimlere uygun?
Tekrarlayan ilişki sorunları yaşayan, kronik duygusal zorlukları olan, kısa süreli terapilerden yeterli fayda görememiş ve kişilik örüntülerini dönüştürmek isteyen kişiler için uygundur. Özellikle çocukluk dönemi travma ve ihmal yaşantıları olanlar için etkilidir.
Şema terapi ne kadar sürer?
Şema terapi, BDT'ye göre daha uzun süreli bir yaklaşımdır. Genellikle 6 aydan 2 yıla kadar sürebilir. Süre, şemaların derinliğine ve kişinin hedeflerine göre değişir.
Köklü Değişim İçin İlk Adım
Şema terapi ile kendinizi daha derinden anlayın ve kalıcı değişim sağlayın.